مىباشد تارى به طول نهصد گز « 1 » درست مىكنند . ابزار سيمسازى زرگران ايران همانند ابزار زرگران ما مىباشد . اين رشتههاى زرين را كه به نازكى چون سر سنجاقند روى قرقره مىپيچند و چندان ظريف و محكماند كه در خيال نمىگنجد .
اساس تلألؤ ، و پايندگى درخشندگى مصنوعات مطلّاى زرگران مبتنى بر آن است كه قشر طلاى روى آنها ضخيم مىباشد .
در پى آنچه گفته شد بايد از صنعت دباغى و ساختن چرم ياد كرد .
چرمهاى ايران انواع مختلف دارد ، و در نهايت امتياز است . مصنوعات چرم ايران را به هند و عثمانى و ديگر كشورهاى همجوار مىبرند . ساغرى را از پوست كفل اسب ، و دانههايى كه در زبان فارسى تخم قزوينى ناميده مىشود ، درست مىكنند . اين دانهها درشتتر از تخم خردل است و سخت و سفت است ، و اگر اين تخم در دسترس دباغان نباشد ، جاى آن تخم خردل به كار مىبرند . تخم در زبان فارسى هم به معنى تخم مرغ و هم به معناى بذر است كه هر دو موجب پيدايى و ظهور موجودى زنده و روينده مىشوند ، يكى جوجه و ديگرى رستنى . كلمهء شاگرن
) Chagrin (
كه ما فرانسويها روى پوستهاى خالدار نهادهايم بىهيچ گمان تحريف كلمهء ساغرى است كه در زبان فارسى به معنى پشت و كفل هر حيوان قابل سوارى مىباشد ؛ و از اين جهت اين قسم چرم را ساغرى نام نهادهاند كه از پوست سرين خر مىسازند . دباغان پوستهاى بزرگ را قطعه قطعه مىكنند ، با آهگ مىپيرايند ، و با مازو به عمل مىآورند ؛ زيرا چرم در هواى خشك با همين ماده به عمل مىآيد و نياز به استفاده از پوست كوبيدهء بلوط نيست .
چرخ يكى از لوازم صنايع مكانيكى است كه ايرانيان حدّاكثر استفاده از آن را مىبرند . چرخهاى آنان مانند چرخهاى تكامل يافتهء ما نيست . چرخ آنها عبارت از ميلهاى است كه از هرچه براى گرداندنش مناسب باشد استفاده مىكنند . معمولا تسمهاى را دولا دور محور مىگردانند . طفلى هريك از دو سر تسمه را به هريك از دو دستش مىگيرد و تند به نوبت هريك از دو سر تسمه را مىكشد و محور را به دوران در مىآورد . امّا وقتى استاد كار بخواهد با دستگاه يعنى كمان متهء كوچكى كار كند به كمك گار نياز ندارد . زيرا با يك دستش كمان مته را به گردش درمىآورد ، و با
هامش
( 1 ) - هر گز برابر 65 شست است .