فصل شانزدهم نوشيدنيهاى دلپذير و نوشابههاى تند
نوشيدنيهاى بيشتر مردم ايران منحصر به آب و چاى است ، و در مجالس ميهمانى و جشن ، شربت ، آب ميوه و آب آميخته به گلاب مىدهند . ايرانيان در تهيه كردن شربت به ليمو ، شربت توت ، شربت آلوبالو و انار به راستى مهارت كامل دارند .
آنان از شكوفههاى درخت بيدمشك كه در بهاران بار مىآورد عرق بيدمشك كه بسيار مفرح و دلپذير است مىگيرند و به بيماران مبتلا به تب مىدهند . گلاب را نيز به آب خالص مىآميزند و مىنوشند . عرق گلاب ايران بسيار مطبوع و گواراست . بر خلاف گلابهاى اروپا طعم بد ندارد ، و اين بدان جهت است كه با روش بهترى گلاب مىگيرند ، و به طور كلى طبيعت گلهاى ايران براى گلابگيرى مساعدتر است . گلاب ايران را به سراسر مشرقزمين ، و كشتى كشتى به هند مىبرند . گرفتن گلاب بسيار آسان و بدينگونه است : گلها را در ديگ بزرگى مىريزند ، و ديگ ديگرى را كه به منزلهء مخزن است و آب در آن است روى زمين مىگذارند . اين ديگ سرپوشى چوبين دارد . اين دو ديگ وسيلهء يك لوله از نى به هم مربوط است .
معمولا براى سه ليور گلاب دو ليور آب در نظر مىگيرند ، و دو ليور و نيم گلاب به دست مىآورند . از عرق بيدمشك عطر بسيار خوبى مىگيرند ، كه براى خوشبو كردن بدن به تن مىمالند . همچنين از گل روغنى استخراج مىكنند كه به عطر گل موسوم است ، و گرانبهاست زيرا از چهل ليور گلاب بيش از نيم درهم عطر نمىتوان كشيد . براى گرفتن عطر عرق گل را در تشتى مىريزند و مدت يك شبانروز در جريان هواى آزاد قرار مىدهند . پس از سپرى شدن اين مدت روى تشت روغنى تيره رنگ جمع مىشود كه همان عطر است ، و آن را با پركاه يا تراشهاى از نى برمىگيرند . ايرانيان