نيشكر درست مىكنند ، و شربت را با افزودن عصارهء آلوبالو ، انار ، همچنين با سركه و بيشتر با آب ليمو آماده مىنمايند ؛ و مردم مشرقزمين از آوردن كلمه شربت بر اطلاق هر نوع مشروب را اراده مىكنند . آنان از آميختن مقدارى آب انار يا آب ليمو و عصاره سير و پياز به آب ، شربتى به نام ترشى درست مىكنند ، آن را در كاسههاى بزرگ چينى مىريزند ، بر سر سفره مىآورند ، و به جاى مشروبات الكلى كه خوردن آنها در مذهب اسلام حرام است با قاشقهاى چوبى ته گرد بزرگى كه دستهء بلند دارند مىخورند .
بارها از من پرسيدهاند آيا طول عمر كسانى كه از خوردن گوشت پرهيز مىكنند از درازى عمر آنان كه گوشت مىخورند ، و هر دو دسته در محيط واحدى زندگى مىكنند ، بيشتر است ؟ به نظر من جواب اين سؤال منفى است ؛ زيرا عمر بانژانها كه به جدّ از خوردن گوشت خوددارى مىورزند از عمر هنديانى كه گوشت مىخورند درازتر نيست .
به مناسبت بايد بگويم كه اصولا مردمان مشرقزمين مخصوصا هنديها كمتر از اروپاييان عمر مىكنند ، و مهمترين علت اينست كه مردان و زنان غالبا در سنين تازه جوانى ازدواج ، و در همخوابگى زيادروى مىكنند ، و براى تحريك قواى جنسى خود از معجونهاى خاصّى كه براى اين كار مىشناسند استفاده مىنمايند . با اين همه بايد باور كرد آنان كه گوشت مىخورند ، و در مصرف كردن آن اندازه نگه نمىدارند بيشتر از آنان كه از خوردن گوشت پرهيز مىكنند ، در معرض بيماريهاى گوناگون قرار مىگيرند .
افراط در عياشى و شهوترانى و مىخوارگى ، و بىپروايى در خوردن گوشت مهمترين سبب كوتاهى عمر هنديان است . انگليسيان مقيم هند نيز از اين آفتها و مصيبتهاى بزرگ در امان نمىمانند ، و چون غالبا در مصرف كردن گوشت گاو ، عرق ، قند و خرما زيادروى مىكنند ، زود از پا درمىآيند .
تنوع غذا در هندوستان نيز يكى از موجبات فرسودگى و ضعف اروپاييان است ؛ زيرا استفاده از ادويه و غذاهاى گوناگون در معدهء آدمى آشوبها و اختلالات گران گزند بر پا مىكند . معده بر اثر ترشحات زياد ضعيف مىگردد ، و انسان را به مرگ نزديك مىگرداند . به سخن ديگر بيمارى اسهال خونى كه حاصل اين بىمبالاتيها و آسانگيرىها در امر تغذيه است آسان آدمى را هلاك مىسازد .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 830
مساهمون: ژان شاردن
ص٨٣٠