پيراهنشان از روى سينه تا نزديك شكم و پايين دو طرف شكافته و باز است .
پيراهنشان يقهء برگردان ندارد ، و مانند يقهء پيراهن زنان اروپايى يك لا و ساده مىباشد .
زنان دارا و دولتمند ، و به ندرت مردان صاحبمقام گاهى در مجالس جشن پيراهنى مىپوشند كه يقهء آنها به پهناى يك انگشت مرواريددوزى شده است . زنان و مردان ايرانى هرگز شالگردن يا چيزى شبيه آن به كار نمىگيرند . مردان روى پيراهن خود لباسى به نام كليچه مىپوشند كه دامن آن تا زير زانو مىرسد ؛ و دو طرف آن از جلو تا روى شكم با دكمه بسته مىشود ، و روى كليچه قبا مىپوشند .
بالاى قبا تنگ ، اما از شكم به پايين مانند پاچين زنان گشاد و بلند است ، چنان كه دوبار روى شكم پيچيده مىشود . بدينگونه كه اول طرف راست زير طرف چپ ، زير بازو ، با دكمه بسته مىشود و سپس لاى چپ قبا روى طرف راست زير بازوى راست مىآيد ، و با دكمه ثابت مىشود . چنان كه در عكس پيداست قبا در آن قسمت كه روى سينه است هلال مانند است . آستينهاى قبا تنگ ، و چون بيش از آنچه بايد بلند است به قسمتى كه بالاى بازو قرار مىگيرد چين مىدهند ، و سر آستينها را روى مچ با دكمه مىبندند . سواركاران نيز قباى گرجى مىپوشند اين نوع قبا جز اينكه روى ناف باز است و با دكمه بسته مىشود با قباهاى معمولى هيچ تفاوت ندارد .
با اين كه برش و دوخت قبا در كمرگاه مخصوصا متناسب است دور كمر ، روى آن دو سه لا شال مىبندند . پهناى شال كه معمولا از پارچهء خوب و تميز است از چهار انگشت تجاوز نمىكند . از پيچش شال به دور كمر جيب عريض و طويل سرتاسرى به دست مىآيد كه مىتوان چيزهاى متناسب را در آنجا داد . اين نوع جيب از جيبهايى كه اروپاييان در بالاى شلوار خود مىگذارند بسيار بار بزرگتر ، جادارتر و مطمئنتر است .
روى قبا نيز چيزى مىپوشند كه برحسب اقتضاى فصل اگر تابستان باشد جلو باز و بىآستين است و آن را كردى مىنامند . و اگر زمستان باشد لبهدار و با آستين مىباشد و به آن كادبى مىگويند . برش اين پوشش مانند قباست يعنى بالايش تنگ ، و پايينش مانند زنگ فراخ است ، و آن را از ماهوت يا اطلس ضخيم زرتار مىدوزند ، و با يراق يا تورى مزين مىكنند يا با قلابدوزى مىآرايند . گاهى نيز از پوست سمور يا
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 801
مساهمون: ژان شاردن
ص٨٠١