مىنمايد .
روز نهم بارانى تند و سيلآسا در اصفهان آغاز شد و چهار روز متوالى به تناوب ادامه يافت . نزول چنين بارانى درازمدت و رگبار مانند زياد اتفاق نمىافتد ، زيرا موقع جغرافيايى و اقليمى پايتخت ايران چنان است كه حتّى در فصل زمستان كه هوا سرد مىشود باران زياد نمىبارد . امّا اگر باريدن باران تند و بردوام باشد زمين تا عمق سه پا گلناك مىشود .
روز بيست و سوّم نيز توفانى مهيب ، توأم با ريزش شديد باران و تگرگ برخاست . باران و تگرگ چنان تند مىباريد كه من در سراسر عمر چنان حالتى نديده بودم . بر اثر بيست و چهار ساعت بارندگى تند و پياپى در كويها و برزنها جويهاى آب روان شد . بسيارى از خانهها و باغها ويران گشت و ديوارها فرو ريخت .
بر اثر طغيان زايندهرود عدّهء زيادى از عمارات نزديك آن منهدم شد و سيل به خيابانها كه گردشگاه مردمان بود سرازير گشت . ديرى نپاييد كه جلفا در معرض جريان سيل قرار گرفت ، و آب در بعض محلّات آن تا سه پا بالا آمد ؛ و بيشتر باغها و بوستانهاى اين ديه نوآباد از گل آگنده شد ، و نشان از آنها به جا نماند .
چون خانهها و ديوارهاى اصفهان غالبا از گل و خشت خام ساخته شده آب آسان در آنها نفوذ مىكند و موجب خرابيهاى وحشتانگيز مىگردد . چنان كه اگر فقط مدّت بيست و چهار ساعت باران ببارد و پى آنها ضخيم نباشد بىگمان بيشتر آنها فرو مىافتد . خسارت ناشى از اين باران سيلآسا بسيار ، و افزون بر دو ميليون بود . تنها به ساختمانهاى متعلق به شاهنشاه بيش از صد هزار اكو زيان رسيد .
ده روز بعد اثرى از آن باران پرمخافت جز خرابيهاى حاصل از آن مشهود نبود ، و خاك اصفهان چون اسفنجى بسيار عظيم آن همه آب را برچيد . آرى ، خميرهء خاك اصفهان چنان است كه چهار قطره باران آن را گل مىكند و چنان كه يك ربع ساعت در معرض تابش خورشيد قرار گيرد خشك مىشود .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 683
مساهمون: ژان شاردن
ص٦٨٣