تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 682

مساهمون:

ص٦٨٢
پس از تسليم اين رسيد رسمى به بدهكار اقرار و اعتراف مىكند از بابت مبلغ يك هزار و پانصد تومان چه جزيى و چه كلّى هيچ‌گونه ادعايى به بدهكار سابق ندارد . بنابراين اگر از اين پس او يا كسى به نام او از اين بابت دعوى طلب كند ، يا اسنادى مخالف آنچه در اين سند آمده نشان دهد همه فاقد اعتبار است . اين قبض رسيد به منظور اعتماد كامل بدهكاران به خاتمه يافتن و صحّت معامله و تصديق و تأييد اين كه بهاى مورد معامله كلّا به طلبكار پرداخته شده تنظيم شده است . روز هجدهم رجب سنه 1084 تحرير شد . شيخ الاسلام گواهى خود را مبنى بر صحّت مندرجات سند در گوشه چپ بالا بدين شرح نوشت : طرفين مرقوم در اين قبض نزد اين جانب به صحت مندرجات آن اعتراف كردند . و در زير شهادت قاضى اعظم گواهى معاون اوّل ، بدين شرح ثبت شده بود : من ، محمّد طاهر شهادت مىدهم كه طلبكار دريافت وجه مرقوم در متن سند را اعتراف كرد . بازبين و دفتردار شيخ الاسلام به جاى دو شاهد ديگر گواهى خود را در ذيل سند بدين شرح نوشته بودند : داوود ، پسر محمدسعيد صحّت اين قبض رسيد را گواهى مىدهد . محمدمهدى نويسندهء اين قبض رسيد صحّت كامل آن را شهادت مىدهد . معاملات و اختلافات و دعاوى ايرانيان همانند داد و ستدها و قراردادهاى ما اروپاييان بسيار پيچيده و مفصّل است و اصطلاحات و كلماتى كه براى تفهيم و توضيح آنها به كار مىرود چون به زبان عربى و مبتنى بر مبانى حقوق اسلامى است بسيار دشوار مىباشد ؛ كلمات و عباراتى هم كه به منظور اداى شهادت نوشته يا گفته مىشود رمز مانند است ؛ و متن اسناد معاملاتى و حقوقى با سبك و شيوهء نگارش و تكلّم متعارف مغايرت دارد چنان كه حتى آنان كه معلوماتشان در حدّ متوسط است از درك و فهم آن در مىمانند . يكى ديگر از شرايط تنظيم اسناد مالى اينست كه پس از ذكر اصل مبلغ مورد بحث بلافاصله نصف و ربع آن نيز قيد شود زيرا در اين صورت احتمال خدعه و تقلّب در آن كمتر مىرود ؛ از آن كه تغيير دادن يك يا چند حرف يا عدد زياد سخت و دشوار نيست : امّا تغيير دادن و افزودن يا كاستن چندين عدد و چندين حرف محال