كمترين تعلل و تأخير جايز و روا مداريد ، و چنان كنيد توصيفهايى كه در فضايل اجتماعى ، و استوارى تعهدات ، و مراتب حقشناسى شما در پيشگاه شاهنشاه جليل القدر كردهام همه راست و درست از كار درآيد .
باز دگر يادآورى مىكنيم بر شما واجب و لازم است كه تمام مستدعيات خود را با صراحت و روشنى تمام ، بدون ابهام اعلام داريد ، و اطمينان كامل داشته باشيد كه كليّهء درخواستهاى منطقى شما به خواست خداى بزرگ و اراده و عنايت شاهنشاه معظم بهتر و بيشتر از آنچه توقّع و اميد داريد پذيرفته خواهد شد . تحريرا فى رجب سنهء هزار و هشتاد و چهار هجرى .
اندكى پس از اين تاريخ فرمان تأييد امتيازات سابق انگلستان نيز صادر ، و به آنان تسليم شد . امّا در فرمان تازه به مسأله صدى پنجاه گمركات بندر عباس اشارهاى نشده بود ، و موجبات رضامندى خاطر ايشان فراهم نشده بود . زيرا صدراعظم معتقد بود چون نخست انگليسيان از انجام دادن تعهدات خود سرباز زدهاند ، و از حراست آبهاى خليج فارس در برابر راهزنيهاى دزدان دريايى پرتغال و اعراب خوددارى ورزيدهاند و نصف مخارج تصرف قلعهء هرموز و بندر عباس را كه طبق قرارداد ملزم به اداى آن بودهاند ، نپرداختهاند بنابراين دولت ايران ناچار نيست تعهّدات خود را در مورد تنصيف عايدات گمركى بندرعباس محترم بشمارد ؛ و بر همين اساس شاهنشاه مفخّم درآمد گمركات بندرعباس را به اجاره دادهاند ، و به اجاره كننده اجازه دادهاند هر سال پانزده هزار اكو به عامل كمپانى انگليس بپردازد ، و پرداختن بيش از اين به هيچ روى امكان ندارد .
از روى ديگر صدراعظم صاحب منصبى را مأمور كرد همراه فرستادهء كمپانى از اصفهان به شيراز برود ، و اگر كسى از مأموران و كارگزاران راهدارى و مالياتى نسبت به انگليسيان اهانت و بىحرمتى روا داشته مجازات كند . زيرا بر سر زبانها افتاده بود كه برخى از مأموران كژطبع بدآرام مردمگزا به بهانهء كشف طلا يا نقرهء قاچاق بار و اثاثه و جامهدانهاى انگليسيان را با تلخرويى تفتيش ، و آنان را ناراحت و عصبى مىكنند . مأمور صدراعظم بىآنكه به يكى ببخشايد پاى همه خطاكاران را يكى پس از ديگرى فلك كرد و با اين روش معمول در ايران آنان را مجازات كرد .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 680
مساهمون: ژان شاردن
ص٦٨٠