تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 677

مساهمون:

ص٦٧٧
مانع كار ايشان بشوند ، همچنين نبايد عوارض و مالياتى كه در چنين موارد از ديگر صادركنندگان مطالبه مىشود از ايشان بگيرند . اطلاعات ايرانيان از اوضاع كلّى و عمومى دنياى خارج از كشور خود بسيار اندك است ، چون مىبينند كه اروپاييان هنگام خروج از ايران اسب با خود مىبرند گمان مىكنند كه در اروپا اسب نيست ؛ در صورتى كه اروپاييان اسب ايران را به هند مىبرند زيرا اسبهاى هندى كوچكند و زشت ، و عده‌شان نيز زياد نيست . نامهء پادشاه و ناظر خطاب به كمپانى چنين بود . هو خطاب به جنابان عالىمقام ، آقايان كلبر
) Colbrt (
، برّيه
) Berrier (
، پلّتيه
) Pelletier (
، شاپليه
) Chapellier (
، ژاباك
) Jabac (
، شان‌لات
) Chanlatte (
، كادو
) Cadeau (
مديران كمپانى عظيم بازرگانى فرانسه ، به عنايت و مرحمت و حمايت ملوكانهء ما كاملا مستظهر باشيد و بدانيد نامه‌ها و هداياى شما به دربار ما كه پناهگاه عالميان است به وسيلهء فرستادگان شما آقاى گستون
) Gueston (
و ژون‌شر
) Jonchers (
رسيده است . نفر اخير كه از اماثل خود بسى برتر است افتخار زيارت وجود معظّم ما را دريافته است . موافق فرمانهاى شاهنشاه فقيد كه مفادّ آنها چندى پيش مورد تأييد ما قرار گرفته مؤكدا دستور داده بوديم همهء مأموران نسبت به بازرگانان فرانسوى كه به حقيقت تربيت‌آموخته‌ترين و با ادب‌ترين مردمان همهء كشورها مىباشند ، و در مملكت ما رفت و آمد مىكنند با حسن سلوك و آهستگى و مداراى تمام رفتار نمايند . اكنون كه به رأفت و عنايات بىنهايت ما اطمينان و اعتماد كامل يافته‌ايد بر شما واجب و لازم است دامنه و دايرهء بازرگانى خود را در كشور پهناور ايران كه مهد آسايش و آرامش است بيش از پيش بيفزاييد و به يقين بدانيد چندان كه در اين مهم بكوشيد سود بيشتر مىيابيد . چنان كنيد كه عاملان شما در سراسر اين سرزمين با آفرين به فعاليّتهاى تجارى بپردازند ، و يكى از بازرگانان برجسته و شايستهء خود را با سمت نمايندگى خود با اختيارات تام به دربار گردون مدار ما بفرستيد تا مستدعيات و عرايض خود را معروض آستان ما بدارد ، و يقين بدانيد اگر منطقى باشد در حضرت ما كه آيت رحمت الهى و منبع انوار حكمت است به سمع رضا و قبول تلقى مىشود . اين مكتوب كه نشانه‌اى از عطاياى مالا نهايه ذات واجب التعظيم ماست و به مهر امجد وجود عظيم الشأن ما زيب و فر يافته است ، داراى اعتبار تام است ، و همگان