كشورهاى اروپايى را مىداند ، در صورتى كه وى جز به زبان مادرى خود به هيچ زبان آشنا نبود . از اينرو نامهها را نزد اگوستنهاى پرتغالى فرستاد تا ترجمه كنند امّا به آرزو نرسيد زيرا آنان نيز مانند مترجم پرتغالى از دانش بهرهء بسيار نداشتند . ناچار مترجم هلنديان را در اين كار به يارى طلبيدند . او مردى عرب بود كه زمانى دراز در اروپا زيسته بود ، و چون استعداد زيادى در فراگرفتن زبان داشت دو سه زبان آموخته بود . وى رونويس اين نامهها را به رؤساى خود تسليم كرد .
هلنديان براى راه يافتن در كار و امور ديگران بسيار باريكبين و حساسند ، مخصوصا در مسائل تجارى كه به نوعى با فعاليتهاى خودشان ارتباط دارد بسيار كنجكاو و دقيق مىباشند امّا به هر روى اين مترجم هم چون زبان انگليسى نمىدانست نتوانست نامهء پادشاه انگلستان را ترجمه كند ؛ امّا دو نامهء ديگر را به زبان فارسى برگرداند .
روز بيست و چهارم فرستادهء كمپانى فرانسه تحفى را كه براى وزيران آماده كرده بود بدين شرح براى آنان فرستاد . براى اعتماد الدوله يا صدراعظم :
هفده اونس عنبر ؛ دو طاقه شال بسيار ظريف و نفيس هندى ؛ شش عمامه ابريشمى زرتار ؛ يك دستگاه ساعت ديوارى كوچك ؛ يك دستگاه ساعت بغلى ؛ دو ليور چاى .
براى خوانسالار : هفده اونس عنبر ؛ سه عمامهء ابريشمين زرتار ؛ سه كمربند ؛ سه عدد ساعت بغلى ؛ دوازده ليور چاى ؛ هزار و پانصد اكوى نقره .
براى ميرزا طاهر مفتش كلّ دربار همايونى : دو عمامه ؛ چهار توپ پارچهء خوب هندى ؛ سى و چهار پارچهء چينى ساخت چين به اندازههاى مختلف ؛ سه ليور ميخك ؛ سه ليور دارچين ، سه ليور چاى ؛ سه ليور هل ، پنجاه جوزبويا ؛ سى ليور فلفل ؛ صد و پنجاه اكوى نقره .
ساعت ده همان روز سفير مسكوى را در حالى كه بر يكى از اسبهاى شاه سوار بود به يكى از عمارات كاخ سلطنتى آوردند . اندك زمانى بعد صدراعظم و وزيران مهّم هيأت دولت در آنجا حضور يافتند . مذاكرات آنان دو ساعت مدت گرفت . سپس به افتخار او مجلس ضيافتى ترتيب يافت . در اين پذيرايى مجلل و پرشكوه انواع غذا و خوراك گوشت ، و اقسام نوشيدنيها بسيار بود . امّا شراب و عرق وجود نداشت . مذاكرات اين سفير جنبهء محرمانه داشت . در خاتمهء ضيافت وزيران
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 654
مساهمون: ژان شاردن
ص٦٥٤