تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 613

مساهمون:

ص٦١٣
ابطال قرارداد قديم و انعقاد قرارداد تازه شد . اما اين قرارداد نيز براى كمپانى هيچ‌گونه فايده نداشت . به موجب اين قرارداد هلنديان مجاز بودند بدون پرداختن حقوق گمركى و هر نوع عوارض ديگر معادل يك ميليون كالا به ايران وارد كنند ، و در هر نقطه كشور كه مايل باشند بفروشند ، امّا اگر بيش از اين مقدار متاع آوردند بايد عوارض و حقوق گمركى بپردازند . در برابر وارد كردن اين امتعه ناچار بودند هر سال ششصد عدل ابريشم خام كه هر عدل معادل دويست و شانزده ليور وزن داشت هر عدل به قيمت بيست و چهار تومان مجموعا به بهاى ششصد و پنجاه هزار ليور از شاهنشاه بخرند . در خور گفتن است كمپانى از آغاز انعقاد اين پيمان ناراضى بود زيرا بهاى ابريشم در بازار محل بيش از نيم قيمتى كه كمپانى موظف به محاسبه آن بود نمىارزيد . هلنديها نيز براى جبران زيانهاى حاصل از اين قرارداد به جاى يك ميليون كالا دو ميليون وارد مىكردند و از طريق تطميع و رشوه دادن به مأموران گمرك ميخك را جاى فلفل ، پارچه‌هاى لطيف و ظريف را جاى پارچه‌هاى خشن كم‌قيمت ، و دو عدل را جاى يك عدل جا مىزدند ، و اين عمل در ايران كه دزدى و دغلكارى و تزوير و تقلب ميان همه مردم رواج كلى دارد بسيار آسان است . در سال 1666 كمپانى هلند سفير ديگرى به نام لارس « 1 » به ايران فرستاد . مأموريت اصلى اين فرستاده سپاسگزارى از عنايت مخصوص شاهنشاه به كمپانى و استدعاى دوام الطاف شاهانه و شكايت از حاكم فارس بود كه موجبات ناراحتى و آزار مأموران و كارگزاران و كارگران كمپانى را فراهم آورده بود ، و همواره به بهانه‌هاى مختلف به آنان سختگيرى و توليد زحمت مىكرد . فرمانده كل باتاويا
) Batavia (
به مدير كمپانى در بندرعباس دستور داده بود كه در پيشرفت كار لارس چندان كه مىتواند مساعدت كند ، و اين دستور كاملا اجرا شد . تحف و هدايايى كه سفير براى شاه و وزيرانش آورده بود ده هزار اكو ارزش داشت ، و عبارت بود از دو فيل ، چندين پرندهء نادر ، ماهوت زربفت ، اوانى چينى و جواهر ، مجموعه‌اى از وسايل دفتر و خانه به سبك ژاپن ، انواع سكه‌هاى طلا از هر كدام
هامش
( 1 ) -) Huy Bert De Laresese (در سالهاى 1667 - 1666 مدير كمپانى هلند در ايران بود .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 613 | ژان شاردن / اقبال يغمايى