نشده بود به جبران اين كه پيشنهادش را خوارمايه گرفته بودم ، و رامش نشده بودم به سختى برآشفت ، ناسزا گفت و فرمود شما اصلا لايق و قابل نيكيهايى كه خيال داشتم دربارهتان انجام بدهم نيستيد . و چون دريافت به طور كلى در برابر همه ژستها و تغيّراتش تسليم نمىشوم و سر به فرمانش فرود نمىآورم دستور داد جواهراتم را جمع كنم و با خود ببرم ، و در همان دم با خشم زياد صورت جواهرات را پاره كرد .
اين تظاهرات چنان فريبكارانه و تصنّعى بود كه من به زحمت توانستم از خنديدن خوددارى كنم . آنگاه جواهراتم را در صندوقچهاش جا دادم ، به خوشرويى و آرامش تمام از عنايات و الطاف و حمايتهاى كامل جناب ناظر تشكر كردم ، و پس از پايان يافتن گفتگوى مختصرى كه با حاضران به عمل آمد از مجلس بيرون شدم .
وقتى مىخواستم از عمارت خارج شوم مهماندارباشى كه راهنما و مأمور پذيرايى سفيران است وارد شد . ناظر به او گفت ، به دستور شاهنشاه وى را از آن جهت فراخوانده كه فرستاده كمپانى را راهنمايى و پذيرايى كند ؛ و بايد بدون تأخير ساعت نه روز هجدهم به خارج شهر آنجا كه وى مستقر شده برود و او را به عمارتى كه خاصّ وى آماده شده هدايت كند . البته به نشان خدمتگزارى پنجاه تن از سواران و رئيس ارامنه مقيم جلفا ، و هفت يا هشت تن از بازرگانان معتبر ارامنه فرستادهء كمپانى را همراهى خواهند كرد .
در همين روز گروه روحانيون ارامنه جلفا به سرپرستى اسقف با صدراعظم ديدار كردند تا از او بخواهند كليساهاى اين حدود را از پرداختن ماليات معاف كند . جلفا يكى از حومههاى معتبر اصفهان و در جنوب زايندهرود است ، و ارامنه در آنجا سكونت دارند . ارامنه اميد بسيار داشتند كه صدراعظم تقاضاى آنان را بپذيرد ، امّا اميدشان بر باد رفت ؛ چه صدر اعظم با قاطعيت تمام اظهار داشت كليسا بايد همچنان ماليات خود را بپردازد ، در غير اين صورت ويران خواهد شد . مقدار ماليات سالانه ده باب كليساى اين محدوده ششهزار اكو تعيين شده ، و اين مقدار ماليات به تشخيص و دستور نخستوزير كنونى كشور معيّن شده است .
در همان روز هجدهم فرستادهء كمپانى فرانسه وارد شد . هيأت پذيرايى و
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 605
مساهمون: ژان شاردن
ص٦٠٥