در همين روز سفير مسكوى وارد اصفهان شد . با اين كه وى به صورت و در ظاهر بازرگانى آمده بود ، مردم مايل بودند چگونگى ورودش را به شهر تماشا كنند . و اين رسمى جارى بود كه غالبا تاجران مسكوى و تركستانى و ديگر كشورهاى نزديك در لباس و در پناه سمت سفارت به ايران مىآمدند تا بدينوسيله هم از پرداخت عوارض معاف ، و هم از امنيّت بيشتر ، و آسان سفر كردن برخوردار باشند . همچنين در تجارت سود بيشترى به دست آورند . ولى پس از سپرى شدن مدتى معلوم شد كه مسكوى تازه وارد جز از بازرگانى كار و مأموريت دولتى نيز در عهده دارد . وى معادل دويست و پنجاه هزار اكو كالاهاى متنوع با خود آورده بود كه بيشتر آنها ماهوت ، برنج ، شمش نقره ، مسكوك طلا ، پوستهاى پرقيمت بود ، و همراهانش كه نه نفر بودند همه قيافههاى زشت ، سر و وضع ژوليده و نامرتّب ، لباسهاى ژنده داشتند و به صورت گدايان و محتاجان مىنمودند . اين بازرگان خود را بدين دستاويز سفير مىخواند كه حامل نامهاى از تزار مسكوى براى پادشاه ايران در تقاضاى اعزام فورى يك سفير فوق العاده به آن كشور بود . درخور ياد كردن است اين بازرگانان كه كار سفيران را نيز انجام مىدهند داراى موقع و مقام سفيران عادى مىباشند ، و هرگونه و هرقدر كالا براى فروختن همراه مىآورند در رديف اثاثه و وسيلهء زندگى آنان به شمار مىآيد ، و از پرداخت عوارض معاف است . همهء هزينههاى زندگى آنان در طىّ اقامت ، و مخارج آمدن و برگشتن ايشان از جيب مردم پرداخته مىشود . آنان نيز مطابق رسم جارى به شاه و همهء وزيران و حاكمان و مأموران مسير خود به نسبت مقامى كه دارند هدايايى تقديم مىكنند . بدانسان كه مجموع اين تحف با جمع مخارجى كه در كار پذيرايى آنان شده برابر و درخور توجّه است . به فرمان شاهنشاه رئيس تشريفات دربار در رأس پنجاه تن از چابكسواران به پيشباز سفير مسكوى شتافت . رئيس ارامنهء مقيم جلفا نيز با هفت يا هشت تن از بازرگانان معتبر ارامنه همراه آنان شد . سفير را در يكى از خانههاى باشكوه جلفا كه قبلا از هر جهت براى ورود وى آماده كرده بودند ، فرود آوردند .
از سوى شاهنشاه سه روز از سفير پذيرايى به عمل آمد ، و از آن پس روزانه شصت عباسى معادل هجده اكو براى مخارج او پرداخته مىشد .
روز چهاردهم به فرمان شاهنشاه دويست ضربه تازيانه به كفل رئيس دربانان حرم شاه زدند . حرم ، آن قسمت از كاخ مخصوص است كه زنان پادشاه
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 602
مساهمون: ژان شاردن
ص٦٠٢