شرفيابى شما و همراهانتان به دربار امپراتور در اختيارتان بگذارند .
سرانجام حاكم نانكن شما را نزد مهردار منطقهء پكن مىبرد ، به او معرفى مىكند ، و شما بايد از اين شخصيّت بلندمقام مؤدبانه خواهش كنيد اجازه دهد كه شخصا نامه و هداياى پادشاه فرانسه را ضمن به جا آوردن همهء آداب و مراسم جارى به امپراتور چين تقديم كنيد . وقتى روز شرفيابى فرا رسيد و افتخار حضور به دربار نصيبتان شد بايد به عرض معظم له برسانيد كه از طرف پادشاه متبوع خود براى كسب خبر سلامتى او و دعا به دوام تندرستى و بقاى سلطنت و عظمتش وارد سرزمين چين شدهايد . آنگاه با زيباترين كلمات استدعا خواهيد كرد كه امپراتور به نامهء پادشاه متبوع شما جواب شايسته بدهد . البته پيش از شرفيابى بايد دربارهء مقاصد خود با بزرگانى كه در دربار نفوذ و اعتبار دارند گفتگو ، و مساعدت آنان را نسبت به پيشرفت هدفها و آرزوهاى خود جلب كنيد . روحانيان پيرو كليساى رم در دربار امپراتور چين نفوذ و حرمت بسيار دارند . براى موفقيت خود بايد از وجود ايشان كاملا استفاده كنيد . اسقفهاى پاريس براى ايشان توصيهنامههاى مؤكدى نوشتهاند كه البته مؤثّر خواهد بود ؛ و بر شماست روشى اتخاذ كنيد تا در رسيدن به مقاصد خود از مساعدتهاى آنان هرچه تمامتر استفاده كنيد .
پس از اين كه نامه و هدايا را به امپراتور تقديم كرديد بايد با مهردار سلطنتى و همهء وزيران و كليّهء بزرگان و جاهمندانى كه به نوعى در پيشرفت كارتان مؤثر هستند جداگانه ديدار كنيد ، و به هر يك آنان به نسبت مقامى كه در دربار دارند هديهاى بدهيد . در جريان اين اقدامات بايد به كنه احوال و افكار و نيات بزرگان صاحب نفوذ راه يابيد . با آنان كه به راستى درستگار و روشن انديش و صميم و دور از ريا و تزوير و فريبند كاملا دوست و آشنا شويد ، و از نظرات عاقلانه و صادقانهشان سود بجوييد . و با ديگران موافق صلاحانديشى و راهنمايى ايشان رفتار كنيد . چون بيشتر مردمان چين به تخصيص كليهء بازرگانان مايل و شايق به گشايش باب بازرگانى آزاد با كشور فرانسه مىباشند ، هر يك به نسبت توانايى خود در پيشرفت مقاصد شما مىكوشد ، و مىتوانيد با اعتماد تمام از راهنماييهاى صادقانهء ايشان بهره بگيريد . بىنهايت لازم است با اتكاء به قابليّتها و استعدادها و تجارب خود در ديدارها و مذاكره با كليّهء افراد مؤثر با نهايت ادب و متانت و فروتنى رفتار كنيد تا همه شيفته و فريفتهء محاسن اخلاقى شما شوند و براى پيشرفت مقاصدتان يكى بر ديگرى پيشى جويد . مخصوصا
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 575
مساهمون: ژان شاردن
ص٥٧٥