ميسر نيست . بنابراين نخستين كشتى كه راهى ژاپن مىشود بايد سرنشينان آن منحصرا اعضاى هيأت سفارت باشند ؛ و نبايد با آن كالا و بازرگانان حمل شود . زيرا در سراسر روى زمين هيچ نقطه نمىتوان يافت كه بهقدر كشور ژاپن سياست و مقدسات و آيينهاى ملى رعايت شود ؛ و در ديگر نواحى و مناطق هند اين مراسم به اين شدت جدّى تلقى نمىگردد .
درخور ياد كردن است كه كسب اجازهء آزادى بازرگانى در ژاپن و چين براى كمپانى يكى از موفقيتهاى بزرگ در حساب مىآيد . اگر باب تجارت با ژاپن به روى كمپانى گشوده شود مىتواند انواع كالا از جمله ابريشم و پارچههاى ابريشمى از چين و بنگال و تونكن و منسوجات پشمى از فرانسه به آنجا ببرد . بهتر و مناسبتر آنست كه آنچه به عنوان تحفه براى امپراتوران چين و ژاپن برده مىشود انواع سلاحهاى آتشين جديد ، ماهوتهاى خوب و پارچههاى زربفت نفيس باشد و بايد به شيوهاى خوش و احترامآميز تفهيم كرد كه اينها همه در كشور فرانسه ساخته شده است . بر اين هدايا مىتوان چيزهاى ديگرى نيز افزود . مثلا اگر سه دستگاه ماشين آتشنشانى از آن نوع كه در آمستردام مىسازند به عنوان تحفه به ژاپن برده شود بىگمان مورد قبول و پسند امپراتور و درباريانش قرار خواهد گرفت زيرا مردم ژاپن در ساختن خانههاى خود به جهاتى چوب زياد به كار مىبرند و آتشسوزى در آنجا زياد اتفاق مىافتد . همچنين جزو هدايا مىتوان سه قطعه سنگ مرمر بزرگ كه ميان آن حوض كوچكى تراشيده شده باشد ، فرستاد . يكى از اين حوضچههاى مرمرين بايد به رنگ سفيد ، يكى به رنگ سرخ و سه ديگر به رنگ سياه و سفيد باشد . زيرا در ژاپن جز سنگ مرمرهايى كه رنگشان سبز تيرهء آميخته به رنگ قهوهايست وجود ندارد .
در كشور ژاپن اين حوضچههاى مرمرين را براى شستن دست به كار مىبرند . اين حوضچه يا طشتكها بايد متناسب و مطابق با طرح حاشيهء آنها تراشيده شده باشند ، هنگام حمل براى اين كه ترك نخورند يا لبهء آنها بر اثر ضربت پريده يا شكسته نشود بايد آنها را با مواظبت تمام در صندوقى چوبين جاى داد . براى تهيهء كردن چنين صندوقى نبايد صرفهجويى كرد . سزاوار و مصلحت آنست در اين كار حدّاكثر سليقه و دقت را به كار گرفت . زيرا در اين كشور به هرگونه كالا كه وارد يا صادر شود هر چند بسيار و متنوع باشد ماليات و عوارض تعلّق نمىگيرد . امّا بازرگانان ناچار و موظّفند هر سال يك بار به حضور امپراتور و وزيران شرفياب شوند ، و به نسبت سودى كه در
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 566
مساهمون: ژان شاردن
ص٥٦٦