كمپانى هلند سخت ناراضى و خشمگين مىباشند ، اگر كمپانى فرانسه در آنجا مستقر شود ، همهء چينيان ساكن باتاويا كه زحمتكش و پركارند ، روبه آن مىآورند .
براى تأسيس ايستگاهها و انبارهاى تجارى در هند ، به منظور بازرگانى با مناطق جنوبى خط استوا مصلحت و بهتر آنست يكى در نقاط ساحلى مالابار و يكى ديگر در سواحل كوروماندل ايجاد شود . در سواحل كوروماندل
) Coromandel (
محلى است به نام سن تومه
) Saint Thome (
كه بىهيچ دشوارى مىتوان به اختيار گرفت . با وجود اين چون در برقرارى مناسبات و روابط تجارى با مناطق جنوب ، بايد مدارا و آشتىجويى كاملا رعايت شود ، و پيشرفت مذاكرات بدون پيروى از روش عاقلانه و احتياطآميز به نتيجهء مطلوب نمىرسد ، بايد هيأتى متشكل از افرادى مدبر و مردمگرا به دربار مغول كبير اعزام داشت . هيأت مذكور مأمور و موظف است براى ايجاد روابط دوستى و برقرار كردن مناسبات تجارت آزاد و تأسيس مخازن بازرگانى در نواحى سه گانهء سورات
) surat (
و سواحل كوروماندل و بنگال اقدامات شايسته به عمل آورد .
در كنارههاى مالابار فلفل و كاسالينگا
) Cassalinga (
به حدّ وفور يافته مىشود ، و اگر اندكى بيش از قيمت عادى خريدارى شود به اندك مدت بىهيچ زحمت مقدار زيادى مىتوان تهيه كرد . اما همهء اين كارهاى بزرگ و باريك بايد به عهدهء افراد مدبّر و واقف به امور تجارت و آشنا به اوضاع و احوال كشورهاى مربوط واگذار شود . در اين صورت مأموران دانا و هوشمند و لايق راه را براى پيشرفت و گسترش كليهء امور بازرگانى به نحو مطلوب ايفا مىكنند ، و موجبات و وسايل تسهيل رسيدن به هدفها را فراهم مىآورند .
در اينباره مىتوان مشروحتر گفتگو كرد يا مفصلتر نوشت ، و آنچه معروض افتاد طرحى است كه كمپانى فرانسه بايد بر اساس آن قوام پذيرد ، باشد كه از رحمت و عنايت پروردگار برخوردار گردد . اميد به خدا ؛ در پناه يزدان باشيد ، پاريس 29 مه 1665
روز سى و يكم ماه گذشته كه شادى تشرّف به حضور شما و آقاى كلبر نصيبم شد ، و دربارهء تهيّهء مقدمات امور مربوط به كمپانى گفتگو و مشورت به عمل آمد ، ضمن مشورت دربارهء بعضى مسائل مختلف از تصميم منجزّ و غيرقابل تغيير شاه مبنى بر