خدمتگران آنان را كه نود و پنج نفر بودند كشتند ، و كشتىشان را با آنچه در آن بود به آتش كشيدند « 1 » . اين حوادث وحشتانگيز در سال 1640 اتفاق افتاد . بنابراين مناسبات بازرگانى با ژاپن بايد وسيلهء هيأتهاى مذهبى پروتستان آغاز شود . كشتيهاى اعزامى هيأت فرانسوى نبايد نقش و علامت پيروان كاتوليك را داشته باشد ، و گرنه كارشان به وخامت مىانجامد .
اگر كمپانى فرانسوى به استقرار روابط و مناسبات نيكو و دوستانه با ژاپونيها توفيق يابد بىگمان سودهاى سرشار مىبرد ، براى كاميابى هرچه بيشتر بايد هر سال كاروانهاى تجارى دريايى زيادى با داشتن مسكوك نقرهء بسيار به قصد چين در حركت آيد . در آنجا در حدود سه تا پنج ميليون ابريشم و پارچههاى متنوع خريدارى و بارگيرى كنند . چنين كالاها در ژاپن خريداران بسيار دارند ، و در مدتى كوتاه با سود شصت و يا هفتاد درصد به فروش مىرسند . با قسمتى از اين سرمايه و سود مىتوانند بار دگر امتعهء مناسب در حدود چهار ميليون از چين بخرند ، و باقىماندهء سرمايه را به خريدن فلفل و كتان و اجناس متنوع ديگر در سرزمين هندوستان اختصاص دهند ، و بدين صورت مقدار زيادى ابريشم ، پارچههاى ابريشمى هند و بنگال به اروپا حمل كنند كه دستكم صد در صد سود خواهد داشت . در چين چندان كه بخواهند ابريشم هست ، و هرقدر به ژاپن پارچههاى ابريشمين برده شود بازار و مشترى دارد ؛ و با ادامهء اين فعاليتها به شرط اين كه كمپانى هم آزادى عمل داشته باشد ، هم شيوهء دورانديشى ، عاقبتنگرى ، و احتياط بسپرد ، و هم از كرامت و رحمت و عنايت پروردگار برخوردار باشد ، سود بسيار مىبرد .
به روزگارانى كه دوران روايى و شكوفايى و رونق تجارى پرتغاليها بود ، هر سال معادل ده ميليون پول نقد از ژاپونيها استفاده مىكردند ؛ دوازده ميليون نيز عايد چينيان و سه ميليون نصيب هلنديان مىشد . مجموع اين سه رقم افزون بر بيست و پنج ميليون پول نقد مىشد ، با وجود اين نه از مقدار مسكوك نقره در كشور ژاپن مىكاهيد ، و نه بهاى محصول ابريشم چين افزايش مىيافت .
هامش
( 1 ) - در اين وقايع هولناك افزون بر دوازده هزار ژاپونى هلاك شدند ، و سيصد صندوق پراز مسكوك نقره به دريا ريخته شد كه سالها بعد بيرون آوردند .