تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 93

مساهمون:

ص٩٣
است « 47 » . اين قلعه‌ها دو به دو ، روبه‌روى هم بنا شده‌اند . دو تا از اين قلعه‌هاى نظامى در هشت ميلى درياى سياه ، و دو قلعهء ديگر در دهانه دريا واقع است . دو قلعهء اخير الذكر چهل سال پيش به منظور جلوگيرى از نفوذ ، و رفت و آمد قزاقان و مسكويها و لهستانيها به تنگه ، ساخته شده است . اين قبيله‌هاى نيم وحشى و راهزن در روزگاران گذشته با كشتيهاى خود تا نزديك قسطنطنيه نيز پيش مىآمدند ، و چندان كه مىتوانستند دستبرد مىزدند . از اين قلعه‌ها گاهى به جاى زندان نيز استفاده مىشود . در يكى دو تا از آنها اسيران جنگى را نگه مىدارند . گاهى نيز افراد سرشناسى را كه خطا و گناه كرده‌اند چند روز در آنها توقيف مىكنند . يك چراغ دريايى كه در دو ميلى دهانهء به سفر ساخته شده شبها راه را به كشتيبانان نشان مىدهد ، و ناخدايان را از گمگشتگى و سرگردانى رهايى مىبخشد . در روزگاران گذشته ، نزديك فانوس دريايى ، و روى يك صخرهء عظيم ، ستون بزرگى از سنگ مرمر ساخته شده است . شاعران و داستان‌سرايان دربارهء اين ستون كه جزيرهء شناور ناميده مىشود اشعار زيادى سروده‌اند ، و افسانه‌هاى فراوان گفته‌اند ، بنا به قول معروف اين ستون مرمرين عظيم به ياد و افتخار پيروزى پمپه (
pompe e
) بر مهرداد پادشاه ايران كه اين دريا را نيز زير فرمان داشته بنا شده است . با اين‌كه از عمر اين ستون ساليان بسيار سپرى شده ، و در طىّ قرون همواره در معرض هجوم امواج خروشان بوده ، همچنان محكم و پابرجاست . شگفت‌تر اين‌كه قطر پايهء اين ستون كهن‌سال چندان زياد نيست ، و با اين حال همچنان استوار و پايدار مانده است . كشتى سپيده‌دم روز هفدهم « 48 » ژوئيه آماده حركت شد . من بر آن سوار شدم . افزون بر هشتاد سفينه به ظرفيتهاى مختلف نيز همراه ما شدند . كشتى ما در حدود دويست تن سرنشين داشت . فرمانده آزاك و بيست تن همكارانش ، صد سرباز
هامش
( 47 ) - عدهء واقعى اين قلعه‌ها شش تا بود . دو تا در حد ميانى به سفر در تنگ‌ترين نقطهء آن واقع در ساحل اروپا بود . اين دو را كه سلطان محمد دوم در سال 1452 ميلادى 830 خورشيدى ساخته بود . پيش از اين دو قلعه سلطان بايزيد اول در طرف آسيايى به سفر به سال 1390 دو قلعه معتبر بنا كرده بود . در حدود سال 1630 سلطان مراد چهارم به منظور جلوگيرى از نفوذ قزاقها در هر يك از دو طرف تنگه به سفر يك قلعه ساخته بود كه بسيار نماند ، و ويران شد . دو قلعهء ديگر نيز نزديك حدّ شمالى تنگه ساخته شده بود . موقع دو قلعهء اخير چنان بود كه آسان ديده نمىشد ، از اين‌رو شاردن آنها را در حساب نياورده است . ( 48 ) - بىگمان بايد بيست و هفتم باشد نه هفدهم .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 93 | ژان شاردن / اقبال يغمايى