است ثابت بماند . امّا اگر غرّه محرم آغازگر سال به شمار آيد چون سالهاى قمرى چنان كه از نامشان پيداست با گردش ماه مطابقت مىشود در فصول متفاوت اتّفاق مىافتد . افزون بر اين در زمانهاى بسيار كهن ايرانيان كه در قديم مىزيستند آغاز سلطنت پادشاهان خود را مبدأ تاريخ خود قرار مىدادند ، و اگر پادشاه موافقت فرمايد كه نوروز به رسم باستان آغازگر سال باشد و ثابت بماند همواره يادآور جلوس شاه نيز خواهد بود .
اين سخنان زيبا و دلاويز اخترگران چنان كه شايسته و سزاوار بود در دل شاه نشست و موافقت فرمود موافق تشخيص و صلاحانديشى آنان نوروز آغازگر سال باشد .
از آن زمان به بعد جشن گرامى نوروز همواره با شكوه و هلهله و شادى برگزار مىشود .
چنان كه پيش از اين گذشت فرا رسيدن نوروز در پايتخت و شهرهاى بزرگى كه توپ وجود دارد با شليك سه تير توپ اعلام مىگردد . منجمان يكى دو ساعت پيش از حلول سال جديد در حالى كه لباس نو بر تن آراستهاند ، در كاخ سلطنتى ، و در شهرها در سراى حكام گرد مىآيند ، به پشت بام يا مهتابى مىروند ، اصطرلاب خود را به دست مىگيرند ، در آن مىنگرند ، و همين كه آفتاب به برج حمل درآمد با دست علامت مىدهند كه توپچيان تيراندازى كنند . و طبّالان و نقّارهچيان به نواختن طبل و سرنا و نقاره و نى بپردازند و بدين گونه همهء افراد اعم از خردسال و سالخورد ، زن و مرد ، دارا و بىچيز ، به مناسبت فرا رسيدن نوروز فرخنده و خجسته به شادى و طرب مىپردازند .
در اصفهان - پايتخت - در روزهايى كه جشن نوروز ادامه دارد برابر كاخ شاهنشاه مراسم چراغانى و آتشبازى و ترانهخوانى و پايكوبى و دستافشانى و نمايشهاى كمدى برگزار مىشود ، و مردم در مدّت هشت روز ايّام عيد روزگار به خوشى و خرّمى مىگذرانند .
مردم با ذوق به مناسبتهاى متفاوت اسامى ديگر روى روز اوّل سال نهادهاند از جملهء آنهاست « عيد جامهء نو » زيرا طبق سنتى كه از قديم به جا مانده همه مردمان از دارا و بىچيز روزهاى عيد بايد لباس نو و تميز بر تن داشته باشند ؛ حتى افراد دولتمند هر روز جامهء نو ديگر مىپوشند . در روزهاى عيد نوروز شكوه و عظمت و جلال دربار بيش از روزهاى ديگر نمايان مىگردد ، زيرا در آن روزها گرانبهاترين نشانهاى خويش را زيب پيكر مىكنند ، همچنين عامهء مردم در تمام مدّتى كه جشن جريان دارد براى
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 451
مساهمون: ژان شاردن
ص٤٥١