مىرفتم . وقتى چهار فرسنگ جلو رفتيم به دهكدهء بسيار بزرگ بيكنى « 1 » (
bichni
) رسيديم . اين ده پايين كوه و در كنار رود زنگى واقع بود . در صومعهء خوشمنظر و قشنگ ارامنه كه ميان كوه و دهكده ساخته شده بود فرود آمديم . اين دير از بناهاى قديمى بود و هفتصد يا هشتصد سال بر او گذشته بود . كليسا كه به خوبى نگهدارى شده بود از سنگهاى بسيار بزرگ ساخته شده بود . صومعه به سبك و شيوهء بناهاى محل ساخته شده بود و ديوار بلند و پهنى برآمده از سنگهاى بزرگ دور آن را فرا گرفته بود . نزديك اين دير خرابههاى چندين قلعه و برج و بارو ديده مىشد . مردم مىگفتند بيكنى در زمانهاى گذشته يكى از نقاط مستحكم ارمنستان بوده ، و ويرانههاى اين برج و بارو و قلعهها را شاهد گفتهء خود مىآوردند . « 2 »
من در صومعه فرود آمدم . راهبان با آغوش باز مرا پذيرفتند و بهترين جاى عمارت را براى سكونت من اختصاص دادند . اما چون آن روز مصادف با ايّام پرهيز مسيحيان بود چندان كه جستند مرغى نيافتند كه براى من سوپ بپزند . رهنماى من نيز براى به دست آوردن مرغ نهايت كوشش را به عمل آورد . به پشت گرمى انتساب خود به دربار و مأموريت خويش متوسّل به قوهء قهريه شد اما اين همه بىفايده ماند .
شامگاه هوس نوشيدن قهوه كردم . راهنمايم مقدارى قهوه و قند فراهم كرد و آورد .
چهار فنجان كوچك داغ آن را نوشيدم ، كنار آتش استراحت كردم و روى بدنم را خوب پوشاندم . به لطف خدا ، همين قهوهء ساده كارسازم شد و مانند دارويى معجزهگر بيماريم را علاج كرد . شب را آرام ، بىآنكه بيدار شوم خوابيدم و صبحگاهان احساس كردم كه با نشاط و قوىحالم .
سحرگاه روز هفتم بعد از اينكه هديهء كوچكى تقديم صومعه كردم به راه افتادم . آن روز هفت فرسنگ از راهى كه مانند مسير روز پيش از برف پوشيده شده بود ، و از ميان دشتى وسيع مىگذشت پيش رفتم . ره سپردن از زمينهايى پوشيده از برف به راستى خطرمند و رنجبار و طاقتسوز است . افزون بر اين بازتابى كه از تابش نور خورشيد به برف ، به چشم مىرسد چهره و ديدگان را سخت آزرده و ناراحت
هامش
( 1 ) - اين ده واقع در پنجاه و چهار كيلومترى ايروان در روزگاران گذشته مركز اسقفهاى ارامنه بوده است .
( 2 ) - آثار اين ويرانهها كه متعلق به قرن يازدهم ميلادى است هنوز بر روى ارتفاعات مجاور شرق آبادى كه صعود بر آن آسان نيست وجود دارد . كليساى مريم عذرا كه در سال 1032 ميلادى در ساحل زنگى - هرازدان كنونى -heragdanساخته شده سالم و معمور است .