خوانسالارها مىدادند . آنان گوشتها را در بشقابهاى كوچكترى مىگذاشتند ابتدا نزد شاهزادگان ، و سپس به نسبت شخصيّت پيش ديگر ميهمانان مىبردند . معمولا گوشتهاى يكى از ظرفهاى بزرگ را ميان همهء مدعوين تقسيم مىكردند ، و سپس گوشتهاى ديگر سينىها را مجددا براى همه مىبردند .
ميهمانى در سه مرحله صورت گرفت . و در هر مرحله مظروف شصت سينى بزرگ ميان مدعوين تقسيم شد . غذاى اصلى پلو و خورش بود . آنها را به چند رنگ و چند طعم و مزه طبخ كرده بودند . با افزودن زعفران و شكر و دارچين مطبوخ برنج را به رنگ زرد ، و با اضافه كردن آب انار پلو را به رنگ سرخ درآورده بودند ؛ امّا پلو سفيد از همه طبيعىتر و خوشمزهتر بود ؛ و بر اطلاق مىتوان گفت پلو غذايى مطبوع ، لطيف و كاملا سازگار است .
در مرحلهء دوّم خوراكيهاى متنوع كه هر كدام به گونهاى و طعمى جداگانه طبخ شده بود ، ميان ميهمانان تقسيم شد ، و در مرحلهء آخر نوبت كباب بود كه به حدّ وفور در دسترس مدعوين قرار گرفت . در هر سه نوبت ماهى و تخممرغ و سبزى تقسيم شد كه بيشتر مورد استفادهء روحانيان قرار گرفت ، و ما از همه نوع غذا كه مطبوع طبعمان بود بهره گرفتيم . نظم و ترتيب و سكوتى كه در تمام مدت صرف غذا برقرار بود به راستى جالب بود . هر كس اعم از خدمتگر و خواليگر و خوانسالار و ناظران و حاضران با آرامش تمام وظيفهء خويش را انجام مىداد . امّا سه اروپايى كه پشت يك ميز نشسته بودند به جاى همه يكصد و پنجاه نفر كه در مجلس حضور داشتند ، همهمه و قيل و قال مىكردند . آنچه پس از آرامش و سكوت جارى در سر سفره جالب بود نظم و ترتيب بوفه بود . در آنجا در حدود صد و بيست عدد ظرفهاى مختلف مخصوص آشاميدن ، اعم از فنجان ، جام ، شاخ شراب خورى ، شصت تنگ ، دوازده پارچ وجود داشت . پارچها همه از نقره ، تنگها از زر صاف و صيقلى يا ميناكارى شده و فنجانها و جامها برخى از طلاى صيقلى و بعضى مزين به ميناكارى ، عدهاى جواهرنشان ، و شمارى از نقره بودند . شاخها نيز مانند فنجانها به بهترين صورت مزين شده بودند .
اين شاخها به اندازههاى مختلف مىباشند ؛ بلندى برخى از آنها به هشت شست ، و دهانهشان به ده شست مىرسد ، و همه سياه و صيقلى مىباشند . اين شاخها از جانوران مختلف از جمله كرگدن ، گاو نر ، قوچ و برخى جانوران وحشى است . استفاده و تزيين اين جامهاى طبيعى از قرون قديم در مشرق زمين معمول بوده است .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 375
مساهمون: ژان شاردن
ص٣٧٥