تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 365

مساهمون:

ص٣٦٥
چند ستاره در منطقة البروج مثلا اقتران دو اختر برجيس و كيوان كه هر دويست و چهل سال يك بار اتفاق مىافتد اهميّت زياد دارد ؛ و از آن مهم‌تر و نادره‌تر اقتران دو ستاره در برج حمل است كه در هر نهصد و پنجاه سال يك بار روى مىدهد ؛ و از آن نادره‌تر و دير اتفاق‌تر اقتران تمام كواكب منظومهء شمسى در اين برج است كه در طىّ هزاران قرن يك بار اتفاق مىافتد ؛ و مردمان بر اين باورند كه از زمان تشكيل و پيدايى زمين تا زمان حاضر فقط دو بار اين اقتران روى داده يكى به هنگام ايجاد توفان نوح ، و ديگرى زمان ظهور چنگيزخان فاتح تاتار ، و تسلط او بر بيشتر سرزمينهاى آسيا . اين نيز گفتنى است كه اين اقتران هميشه پيش درآمد بلاها و وقايع وحشتناك و ويران كننده بوده است . از اين‌رو نه تنها مردمان در اعصار گذشته از وقوع افزان اين دو ستاره وحشت‌زده مىشدند . بلكه در هر دوره و هر زمان شرح مصائب حاصل از وقوع آن را مىشنيدند يا در كتابها مىخواندند بر خود مىلرزيدند . كلمات سنل سوزيمى از الفاظ قديم و متروك تركى است كه هنوز در تاتارستان كوچك در محاوره به كار مىرود ، و مفهوم آن « گفته‌هاى من » يا « من مىگويم » است . نخستين بار تيمور لنگ اين عبارت را در فرامين خود به كار برده و پادشاهان ايران نيز در فرامين خود آورده‌اند . دوازده اسمى كه در فرمان آمده نام دوازده امام است كه بنا به اعتقاد ايرانيان جانشينان حقيقى پيغمبرند . 5 - در ايران فرمانروايان يا در شمار حكمرانان بزرگند يا كوچك . مثلا فرمانروايان گرجستان و مدى از حكمرانان بزرگ به شمار مىآيند و حكمرانان كرمان و گدروزى (
gedrosie
) از فرمانروايان كوچك . بيگلربيگى كه به مفهوم خان اعظم است به حكّام بزرگ خطاب مىشود ، و حاكمان كوچك را خان مىگويند . اركان دولت هم به مفهوم فرمانرواى بزرگ يا مهتر امپراتورى مىباشد ، و ظاهرا اين لفظ از آركى عبرى گرفته شده كه در آن زبان به معنى شاه است ، و باشد كه يونانيان عنوان آركنت (
arkonte
) را از آن ساخته‌اند كه مقامات برجسته و معتبر خود را بدين لفظ مىخوانند ؛ و فرانسويان پيشوند آركنى را كه در بعضى كلمات مانند آركيماندريت (
archimandrite
) ، آركى دياكر (
archidiacre
) مىآيد از آن گرفته‌اند . 6 - دستان ، تهمتن ، فريبرز ، نام قهرمانان باستانى ايران است . ممكن است آنان را موجودات عظيم و خارق‌العادهء افسانه‌اى تصور كرد . اينان به منزلهء السيد