در مىآورند . گوشت خوك كه خوردن آن در مذهب اسلام حرام است مانند گوشتهاى ديگر در ملاء عام فروخته مىشود . همچنين خريد و فروخت شراب در گذرگاهها به عيان صورت مىپذيرد .
هيأت مبلّغان به منظور حفظ آزادى و حرمت خود هر دو سال يكبار به تقديم هدايا مبادرت مىورزند . يكى از آنان كه طبيبى حاذق بود پزشك خاص شاه شد ، و بر اثر تقرّبى كه يافت ، حرمت و عزّت مبلّغان ديگر فزونى گرفت ، و همه مستقيما تحت حمايت شاه درآمدند ، و بدينگونه از بدخواهى و گزند روحانيان گرجستان دارمنى در امان ماندند . اين هيأت به نرمخويى و مدارا و زبان خوش مردمان را به پذيرفتن آيين خود تشويق و تبليغ مىكردند ، و گرجيان همين كه متوجّه پيشرفت تبليغ آنان شدند به اخراج آنان مصمّم گشتند ؛ اما وقتى مىانديشيدند كه اگر آنان از گرجستان بروند سرزمين آنان از پزشك خالى مىماند ، از سر ناچارى از تصميم خويش منصرف مىشدند .
به شرحى كه گذشت چون آباء كاپوسن در پزشكى و جراحى به راستى مهارت داشتند وجودشان مغتنم و مايهء خير بود ، و همگان به آنان احتياج داشتند .
پاپ اعظم به ايشان اجازه داده بود از بيماران حق العلاجى عادلانه بگيرند ، و مبلّغان قسمتى از پولهايى را كه به دست مىآوردند صرف معيشت و رفاه خود مىكردند ، و باقىمانده را به امور خير اختصاص مىدادند . بيماران حق العلاج اين پزشكان را معمولا شراب ، آرد ، چهارپايان ، يا يك اسير جوان مىدادند . گاهى نيز اسبى به ايشان تقديم مىكردند . آنان آنچه را كه به كارشان بود نگه مىداشتند و آنچه را غيرلازم مىدانستند مىفروختند . معيشت اين مبلغان از راه درآمد حق العلاج تأمين مىشد ؛ در غير اين صورت به فقر و مسكنت گرفتار مىآمدند ، زيرا مستمرى ساليانهاى كه انجمن تبليغات دينى از مردم براى هر يك آنان مىفرستاد از هجده اكوى رومى تجاوز نمىكرد ، و اين مبلغ معادل هفتاد و دو ليور فرانسوى بود .
افزون بر گرفتن اجازهء حقّ العلاج پاپ اعظم به هيأت مبلّغان اجازه تام و تمام داده بود كه در كليهء انواع امور دنيوى و اخروى آزاد باشند . آنان مجاز بودند به اقتضاى زمان و مكان لباس روحانى يا معمولى بپوشند ؛ كنيز و نوكر به خدمت بگيرند ، به بازرگانى و خريد و فروخت بپردازند ؛ پول به بهره بگيرند ، يا به ربح بدهند . به سخن ديگر اختيارات اين مبلّغان همرديف و همسنگ امتيازات عالىترين مقامات روحانى
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 356
مساهمون: ژان شاردن
ص٣٥٦