برده است . چندان زيبا و دلفريبند كه ديده از ديدنشان سير نمىشود . آنقدر لطف و ملاحت و دلبرى و افسونگرى در طبيعتشان نهفته است كه به وصف نمىگنجد ، در مدّتى كه آنجا بودم هرگز نتوانستم چشم از ديدنشان برگيرم . دلم جويا و طلبكار همه بود ، و آرزو داشتم همه از آن من باشند . هيچ صورتگر و گرچه در آفريدن نقشهاى بديع چابكدست و ماهر باشد نمىتواند نقشى به زيبايى چهره و اندام زنان گرجى پديد آورد . به راستى همه رهزن دل و هوشند . مخصوصا كمرباريك و پستانهاى گرد و صافشان حتى پيران را به وسوسه و گناه مىانگيزد . زنان اين سرزمين از داشتن لباسهاى زيبا و گرانقيمت و خوشرنگ و نگار ، همچنين از زينتآلات محرومند ، و به جبران اين كمبود حتى آنان كه در خوشگلى و تازهرويى انگشتنما و زبانزدند بيش از اندازه در بزك كردن و آرايش خويش زيادروى مىكنند ، و از غايت خودكامگى به روى خود نمىآورند كه اين آرايش مصنوعى آرايش طبيعى و خدادادى آنان را كه جلوهء بيشتر دارد مىپوشاند . به سخن ديگر به جاى اينكه اين آرايشگريها مايهء مزيد زيباييشان شود وجاهت طبيعتشان را مىكاهد ، و آب و رنگ چهرهشان را مىشكند .
گرجيها به طبع هوشمند ، قابل و مستعد مىباشند ، و اگر در تعليم و تربيت آنان اهتمام به عمل آيد از ميان آنان صنعتگران ، استادان ، دانشمندان و پژوهشگران بزرگ در همهء رشتهها و زمينهها پديد مىآيد . اما تربيت نادرست ، آنان را افرادى شيطانصفت ، بدخواه ، محيل ، حقناشناس ، پرخاشگر ، دروغزن بار آورده است . با بىشرمى آنچه را گفتهاند و كردهاند انكار مىكنند ، آزمند ، پرتوقع و كينهتوزند . عذر - پذير نيستند ، آشتى نمىكنند ، و سر سازگارى ندارند ؛ امّا آسان آسان خشمگين نمىشوند . جز اين معايب افراط در ميگسارى و شهوترانى آنان را از توجّه كردن به فضايل انسانى منحرف كرده و جدا انداخته است . چنان غرق در لذائذ نفسانى شدهاند كه زشتى آن از نظرشان افتاده و آن را امرى عادى و پيش پا افتاده گمان مىكنند .
شگفت اينكه مقامات روحانى چنان پاىبند شهوت شدهاند كه وظايف دينى خويش را فراموش كردهاند . هر روز دلبرى تازه مىجويند و به وى مىآويزند . رئيس هيأت مبلّغان كاپوسن به من گفت : من به گوش خود از اسقف اعظم گرجستان شنيدم كه هر يك از پيروان حضرت مسيح در عيدهاى بزرگ مانند عيد پاك و نوئل از بسيار خوردن شراب مست و از خود بىخود نشود مسيحى صادق نيست و خارج از
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 332
مساهمون: ژان شاردن
ص٣٣٢