چوبى را به صدا در مىآورند .
مينگرليها به رسم هديه شاخ آهو ، فكگراز ، پر قرقاول ، تير و كمان تقديم تصاوير مقدس مىكنند ، و از اين راه مساعدت آن تصاوير را براى كاميابى بيشتر در افگندن شكار جلب مىكنند .
در ميان كليسا تاجى بافته شده از رشتههاى ابريشمين سفيد يا قرمز با گلالههايى از پر آويخته شده كه در مراسم عروسى به شرحى كه بعد خواهد آمد از آن استفاده مىشود .
روبهروى ديوار جعبهاى كه در آن ميرون يا روغن مقدس است نصب شده ؛ همچنين در آنجا بيرق ژنده پارهاى به چشم مىخورد كه در موقع خواندن دعا و ذكر به كار مىآيد . يك بوق مسين كه بلندتر از بوقهاى مسيحيان مغرب زمين است از جمله ديگر وسايل موجود در اين كليساهاست . اين بوق را كه صداى گوشخراشى دارد هنگام دعوت كردن مردم به كليسا به صدا در مىآورند . افزون بر اينها در كليساهاى مينگرلى كتابهاى بزرگ و پر ورقى ديده مىشود كه بر اثر آسيبرسانى موشها ، و گرد و غبار بسيار ، زيان بسيار ديده است . اين كتابها مزامير داوود است .
عدم مواظبت و سهلانگارى پاپاسها در نگهدارى و محافظت تصاوير مقدس در حقيقت شرمآور و مايهء تأسف بسيار است . موريانهها ، كرمها ، و موشها به تصاوير و كتابها آسيب زياد رساندهاند . با وجود اين پاپاسها در محافظت بعضى تصاوير به شرحى كه پيش از اين اشاره كردهام اهتمام كافى به كار مىبرند ، و آنها را با پارچههاى ابريشمين زيبا و نصب مرواريد و فيروزه زينت مىدهند .
پاكيزگى صحن كليسا مورد توجه نيست ، و مانند جايگاه ستوران كثيف است .
پردههاى محل مقدس همه فرسوده و ژنده ، و پر از لكّههاى شراب و چيزهاى ديگر است ، زيرا غالبا براى پاك كردن پيمانه يا جام شراب از آنها استفاده مىكنند .
از جمله زينتهاى كليسا پارچهء درشت و زشتى است كه در گوشهاى به طنابى آويخته شده و در گوشه ديگر يك تنگ شراب ديده مىشود . محراب بر روى يك پايهء سنگى به شكل دايره ، و در وسط كليسا ساخته شده ، و روى آن چند قطعه پارچهء كثيف و بد كه براى تنظيف به كار مىرود و يك فنجان چوبى كثيف و آلوده و تهوعآور كه به جاى گيلاس شرابخورى از آن استفاده مىشود ، به نظر مىرسد . جز اينها يك تخته چوبى كوچك كه به جاى سرپوش ، و چند پارچه كثيف و رنگ
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 162
مساهمون: ژان شاردن
ص١٦٢