فصل هفتم كليساهاى مينگرلى
اكنون كه دربارهء معنويات و روحانيت معابد به تفصيل سخن گفتيم مناسب ، و نوبت آنست كه به ظواهر و خصوصيّات مادّى معابد نيز نظر افگنيم . معابد از نظر چگونگى ساختمان چهار گونهاند . نخستين دسته كليساهاى كوچكى است به نام ژيووارى (
giovari
) يا كالور (
calvaire
) كه در مينگرلى نسبته زياد است ؛ و مردم براى خواندن دعاهاى كوچك به آنجا مىروند .
نوع دوم كليساهايى است به همين نام كه پادشاهان در قصر خود ساختهاند .
دستهء سوم كليساهاى متوسطى است كه غالبا كشيشان در آنجا عبادت مىكنند ؛ و بالاخره نوع چهارم كه باشكوهترين انواع كليساهاى اين سرزمين است ، و از آن مكارهاست (
mequar
) .
همچنان كه در معبد سليمان رو به مشرق گشوده مىشد همهء اين كليساها رو به سوى خاور ساخته شده است ، و در محراب آنها كه دايره شكل است سرود قداس مىخوانند . اين كليساها از تصاوير بزرگ مسى مفضّض يا مطلّا كه در آن مرواريد و فيروزهء مصنوعى و بدلى به كار رفته ، زينت يافته است ميان اين تصاوير چهرهء حضرت مريم به روش يونانيان ، تمثال حضرت عيسى به شيوهء يونانى ، همچنين تصاوير وى در حالى كه مصلوب شده ، و تمثال آباء كليساى يونانى و صورتهاى ديگر ، همهء اين صورتها با پردههاى ابريشمين پوشانده شده است . ميان اين تصاوير صورت سن ژرژ (
saint georges
) بيش از همه مورد تعظيم و تجليل قرار گرفته ، و پيوسته چندين شمع افروخته اطراف آن را روشن مىدارد .
به انواع چهارگانهء كليساها مىتوانيم نوعى پنجمى بيفزاييم . اين نوع كليسا كه