رهبران عظيم روحانى هرگز به گناهان كبيرهاى كه مرتكب مىشوند اعتراف نمىكنند ، و مىپندارند با تقديم هداياى گرانبها به كليسا و تزيين تصاوير مذهبى با طلا و مرواريد و ديگر سنگهاى گرانبها بار گران گناهانشان سبك مىشود . اينان چنين گمان مىبرند اگر در هفتهى پرهيز صائم باشند يا از خوردن ماهى و نوشيدن شراب بپرهيزند ، و هر روز بيش از يك بار غذا نخورند به عالىترين مقامات روحانيت ترقى مىيابند . بيشتر اين پيشوايان روحانى خواندن و نوشتن نمىتوانند ، غالبا به زحمت زياد يك يا چند دعا را از بر كردهاند و در همهء مراسم مذهبى خواه جشن يا سوگوارى همانها را پس از گرفتن پول ، مىخوانند ؛ چه اينان نيز مانند اسقف اعظم گرسنه - چشم و خسيس طبعاند ، و بدون دريافت پول هيچ خيرى نمىرسانند .
چنان كه پيش از اين اشاره شده البسهء اين رهبران روحانى و پيشوايان دينى اندكى كوتاه ، و از پارچههاى گرانبهاست ، غالبا از مخملهاى ارغوانى است .
زنجيرى از طلا به گردن مىآويزند و رشتهاى به دست مىبندند . ريش بلند و كلاه سياه لبهدارشان كه گوششان را مىپوشاند آنان را از ديگر طبقات مردم متمايز مىدارد .
اسبهاى اسقفها همه نژاده ، آتش نعل و باد رفتارند . و هر زمان پادشاه قصد جنگ با دشمنان كند ، آنان نيز پيروان خويش را آماده كارزار مىكنند ، و خود نيز مانند فرماندهى مصمم به نبرد مىپردازند . اما سپاهيان اين اسقفها هيچگاه نظم و ترتيب و آرايش معيّن ندارند . اين رهروان روحانى در افگندن صيد نيز مهارت دارند ، و گوزن و گراز شكار مىكنند ؛ همچنين با پرواز دادن شاهين ، و قرقاول ، پرندگان ديگر مىگيرند . بسيارى از اين رهبران روحانى پيش از اينكه تقديس شوند ، و ساير مراتب مقدماتى دينى را طى كنند ، به اراده و خواست پادشاه ، به اين مقام شامخ نائل آمدهاند ؛ و به هر صورت براى اينكه عنوان كشيشى به ديگران بدهند ، و پولى بستانند صلاحيت كامل دارند !
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 150
مساهمون: ژان شاردن
ص١٥٠