مگر به سبب چند خصلت : بدگمانىاش به خداوند و كوتاهى نمودن در اميد داشتن به خدا و بد اخلاقى و غيبت نمودن از مؤمنين . و سوگند به خدايى كه جز او معبودى نيست هيچ بندهء مؤمنى گمان نيكو به خداوند نمىكند مگر اينكه خداوند در نزد گمان نيكوى او حاضر است [ و پاداش نيكو به او مىدهد ] زيرا خداوند بخشنده است و تمامى خير در دست اوست و شرم دارد از اينكه بندهء مؤمنش به او گمان نيكى داشته باشد و آن گمان و اميدوارىاش به خطا رود پس به خداوند گمان نيكو داشته باشيد و به سوى او ميل داشته باشيد و زارى كنيد .
143 - سفيان بن عيينه گويد : از امام صادق عليه السّلام شنيدم كه مىفرمود : گمان نيكو به خداوند داشتن اين است كه اميد به هيچ كس جز او نداشته باشى و از هيچ چيز جز گناهت نترسى .
144 - سنان بن طريف گويد : از امام صادق عليه السّلام شنيدم كه مىفرمود : بر مؤمن سزاوار است كه چنان از خداوند بترسد كه گوئيا نزديك است كه به آتش افكنده شود و چنان به رحمت او اميدوار باشد كه گوئيا از اهل بهشت است . سپس فرمود :
خداوند تبارك و تعالى در نزد گمان بندهاش به خود حاضر است اگر گمانش به او خير باشد خداوند هم خير برايش پيش مىآورد و اگر گمانش بد باشد خداوند هم بد برايش پيش مىآورد .
145 - امام باقر عليه السّلام فرمود : در وصيّت على عليه السّلام به فرزندش محمد بن حنفيه آمده است كه : مبادا بدگمانى به خداوند عزّ و جلّ بر تو غالب شود زيرا اين بدگمانى بين تو و دوستت كه خداوند است صلح و آشتى باقى نمىگذارد .
146 - امام صادق عليه السّلام فرمود : همانا آخرين بندهاى كه در روز قيامت دستور داده مىشود كه به سوى آتش دوزخ رود به چپ و راست خود مىنگرد پس خداوند جلّ جلاله مىفرمايد : با شتاب بياوريدش . پس چون به محضر پروردگار آورده مىشود خداوند مىفرمايد : اى بندهء من ! چرا به چپ و راست خود مىنگرى ؟
عرض مىكند : اى پروردگار من ! من چنين گمانى به تو نداشتم ، خداوند جلّ جلاله مىفرمايد : اى بندهء من ! چه گمانى به من داشتى ؟ عرض مىكند : اى پروردگار من ! گمان من به تو اين بود كه از گناهم در مىگذرى و مرا به بهشت وارد مىكنى . خداوند جلّ جلاله مىفرمايد : اى فرشتگان من ! سوگند به عزّت و بزرگى و نعمتها و بلندى جايگاهم كه اين بنده در زندگىاش هرگز ساعتى چنين گمان خوبى به من نداشت و اگر در تمام زندگىاش ساعتى چنين گمان خيرى به من داشت او را با آتش نمىترساندم و لرزه بر اندامش نمىافكندم حال كه چنين گفت اين دروغش را بر او روا داريد و او را به بهشت داخل كنيد . سپس امام صادق عليه السّلام فرمود : هيچ بندهاى
جهاد النفس ( فارسى ) — صفحة 93
مساهمون: الحر العاملي
ص٩٣