در تجربهها آگاهى نو و تازهاى وجود دارد و در دگرگونى حالات نسبت به جوهرهء مردان علم و آگاهى حاصل مىشود .
309 - امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : زبان شخص عاقل در پشت قلب اوست ( ابتدا روى سخن فكر مىكند و آن را از قلب مىگذراند و سپس بر زبان جارى مىكند ) و قلب شخص نادان در پشت زبان اوست ( پس از سخن گفتن روى آن فكر مىكند كه آيا ناصواب بوده يا نه ) .
310 - امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : قلب شخص نادان در زبان اوست و زبان شخص خردمند در قلب اوست .
311 - امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : كسى كه با آراء و نظرات مختلف روبرو باشد به مواضع خطا شناخت پيدا مىكند .
312 - امام صادق عليه السّلام فرمود : كسى كه بول به او فشار آورده رأى [ قابل اعتنا و بىنقص ] ندارد و كسى كه افسرده است دوستى ندارد و حسود بىنياز نمىشود و كسى كه در عاقبت كارها نمىانديشد دور انديش و محتاط نيست و انديشيدن در عاقبت كارها مايهء بارورى دلها است .
313 - امام باقر عليه السّلام فرمود : مردى به خدمت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله آمد و عرض كرد : اى رسول خدا مرا دانشى بياموز . حضرت فرمود : بر تو باد به نوميدى نسبت به آنچه كه در دستان مردمان است زيرا اين روحيه بىنيازى و ثروتى حاضر و آماده است . عرض كرد : اى رسول خدا بيش از اين بفرما . حضرت فرمود : بر حذر باش از طمع زيرا طمع و آزمندى فقرى حاضر و آماده است ، عرض كرد : اى رسول خدا بيش از اين برايم بفرما . حضرت فرمود : هر گاه قصد انجام دادن كارى را نمودى با دقّت در عاقبت آن كار انديشه كن پس اگر خير و هدايت در آن باشد آن را پىگيرى كن و اگر مايهء گمراهى باشد از انجام آن خوددارى نما .
34 - باب وجوب به انصاف رفتار كردن با مردمان اگر چه بر ضرر خود باشد
314 - امام صادق عليه السّلام فرمود : كسى كه با مردم در بارهء خود به انصاف رفتار كند مردم در بارهء او به داور و ميانجى بودن براى ديگران خوشنودند .
315 - امام صادق عليه السّلام روايت كند كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : سيّد و سرور همهء كارها سه چيز است : به انصاف رفتار كردن با مردم در بارهء خود و يارى نمودن برادر دينى در راه خدا و به ياد خدا بودن در هر حال .