مىديدم . گفتم : اى امير المؤمنين ، دوست ما آنطور كه مىدانى ، تغيير نمىكند و عوض نمىشود . در ايام مصاحبت با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله هيچگاه ناخشنودى او را فراهم نساخته است . عمر كلام مرا قطع كرد و گفت : البته نه در مورد مسأله دختر ابى جهل ، هنگامى كه خواست او را در كنار فاطمه براى خود عقد كند . گفتم : خداوند بلندمرتبه فرمود :
« وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً »
« 1 » دوست ما عزمى نداشت كه موجبات نارضايتى پيامبر را فراهم كند .
ليكن علاقهاى است كه كسى نمىتواند آن را از خود دور سازد ؛ حتى اگر او در دين خدا فقيه باشد يا به امر الهى آگاه و عامل باشد . « 2 » پس گفت : اى ابن عباس ، كسى كه گمان مىكند مىتواند به درون و عمق درياى ( علم ) شما راه يابد ، گمان باطلى دارد ؛ براى تو و خودم طلب مغفرت مىكنم .
بعد سؤالاتى در مورد مسائل زنان پرسيد ، من نيز پاسخ دادم . او گفت : درست گفتى ، كه خدا كارت را درست كند . به خدا سوگند ، تو شايستهء پيروى كردن هستى .
403 . احياى دوبارهء اسلام توسط حجازىها و عراقىها
زبير بن به كار در الموفقيات از مغيره بن شعبه گفت : « 3 »
عمر روزى به من گفت : اى مغيره ، آيا از زمانى كه آسيب به چشمت رسيده با آن ديدهاى ؟ گفتم : خير . گفت : اما به خدا سوگند ، بنىاميه ، ديدگان اسلام را نابينا مىسازند ؛ همانگونه كه چشم تو نابيناست . آن را نابينا مىكنند به گونهاى كه كسى نداند از كجا آمده
هامش
( 1 ) . طه / 115 .
( 2 ) . مسأله خواستگارى امام على ( ع ) از دختر ابو جهل از جمله جنگهاى روانى مخالفان ايشان است كه آنان با ساختن چنين واقعهاى مىكوشيدند اعتبار و جايگاه امام على ( ع ) را در اذهان خدشهدار سازند . علاوه بر آنكه تنها يكى دو منبع تاريخى بر اين امر اشاره كردهاند و تواترى در آن نيست ، بايد گفت يكى از دشمنان سرسخت پيامبر ( ص ) ابو جهل است . بويژه آنكه اگرچه برخى از فرزندان وى به اسلام گراييدند ، ولى آنان از جمله عكرمة بن ابى جهل از مخالفان بنى هاشم و بويژه خاندان ابو طالب و امام على ( ع ) بودند و چون پس از فتح مكه و يا مقارن آن اسلام آوردند ، چندان جايگاه محكمى در اسلام نداشتند . چگونه است كه امام على ( ع ) با آن سبقت و جايگاه در اسلام و داشتن همسرى يكتا و بىنظير چون فاطمه دختر رسول خدا ( ص ) ، بخواهد افتخار دامادى حضرت ختمى مرتبت را با دامادى يكى از سرسختترين دشمنان پيامبر ( ص ) و رأس كفر يعنى ابو جهل همطراز و كنار هم قرار دهد ؟ ! - م
( 3 ) . شرح نهج البلاغه 3 / 805 .