و هذا به حمد اللّه يهدى من العمى * و يفتح آذانا ثقلن من الوقر
نجىّ رسول اللّه فى الغار وحده * و صاحبه الصدّيق فى سالف الدهر
فلو لا اتقاء اللّه لم تذهبوا بها * و لكنّ هذا الخير أجمع للصبر
و لم نرض إلّا بالرضا و لربما * ضربنا بأيدينا إلى أسفل القدر
[ به قريش بگو : ما ياران مكه ، غزوه حنين و سواركاران بدريم ؛ ما در جنگ احد ، بنى نضير و خيبر شركت داشتيم ؛ ما از بنى قريظه با پيروزى برگشتيم و روزى كه جعفر و زيد و عبد الله با بدنهايى خونين براى مأموريتى جنگى وارد سرزمين شام شدند « 1 » ، و در هركدام از اين جنگها كار آنقدر شدت مىگرفت كه سگ صاحب خود را نمىشناخت و با نيزههاى محكم درازى به دشمنان ضربه مىزديم و در ميان گردوغبار سرها را با شمشيرهايى كه همچون برق درخشيدند مىزديم . « 2 » ما پيامبر را يارى و پناه داديم و از حوادث روزگار و مشكلات اين امر مهم نهراسيديم . ما به قومى كه به ميان ما مهاجرت كردند ، گفتيم : مرحبا ، خوش آمديد ؛ شما را از فقر در امان داشتيم . ما اموال و خانههايمان را بين شما تقسيم كرديم ؛ همانگونه كه گوشت شتر قربانى شده را از وسط نيم كنند . ما شما را از امرى كه آن را نمىپسنديديد ، كفايت كرديم . ما مردمى هستيم كه سختى را به آسانى بدل مىكنيم . شما گفتيد : خلافت براى سعد حرام و براى عتيق بن عثمان ( ابوبكر ) حلال ؟ اگرچه ابوبكر براى آنان شايسته است و خيرى فراهم مىسازد ، اما على بن ابى طالب به اين امر شايستهتر بود . اى عمرو ، اين كار سبب خوارى على بود در حالىكه او به دلايلى كه تو نمىدانى شايستهء آن بود . او به يارى خداوند به هدايت دعوت مىكند و از فحشا و منكر و ستم برحذر مىدارد . او وصىّ پيامبر برگزيده « 3 » و پسرعمويش و
هامش
( 1 ) . منظور جنگ موته است كه اين سه فرمانده در جنگ يكى پس از ديگرى به شهادت رسيدند . موته در شمال عربستان و در مجاورت مرزهاى امپراتورى روم بود كه اكنون يكى از شهرهاى اردن است و قبر اين سه بزرگوار در آنجا زيارت مىشود . - م
( 2 ) . قبايل مسيحى كلب در مناطق همجوار روم مىزيستند و از دست نشاندگان امپراتورى روم بودند . آنان به عنوان مزدور روميان در جنگ موته عليه سپاه پيامبر وارد جنگ شدند . شايان ذكر است كه معاويه با دختر يكى از رؤساى قبيلهء كلب ازدواج كرد كه او يزيد را برايش به دنيا آورد . يزيد در ميان قبايل كلب در باديه و صحراهاى شام رشد و نمو يافت . از همين رو همواره مسيحيان مورد توجه و احترام او بودند . - م
( 3 ) . اين هم نمونهء ديگرى از انديشهء رايج در ميان ياران على ( ع ) كه او را وصى پيامبر ( ص ) دانسته و اعتقاد به -