رسولش امر كرد به او سلام دهد و نيز ابى بن كعب كه قرآن را از او فراگرفت و نيز معاذ بن جبل ، امام عالمان و پيشرو آنهاست . همچنين خزيمة بن ثابت از ماست كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله شهادت او را با شهادت دو نفر برابر دانسته است . ما مىدانيم اگر فقط يك نفر از ميان كسانى كه از قريش نام بردى ، به دنبال اين امر باشد ، هرگز كسى با او مخالفت نمىكند و او على بن ابيطالب عليه السّلام است .
379 . خطبهء ابوبكر پس از بيعت
زبير گفت : « 1 »
فرداى آن روز ، ابوبكر برخاست و براى مردم خطبه خواند و گفت : اى مردم ، امور شما ، به من سپرده شد و من بهترين شما نيستم . اگر آن را به نيكى انجام دادم ، مرا پيروى و يارى كنيد و اگر بد عمل كردم ، مرا راست كنيد . من شيطانى دارم كه به سراغم مىآيد .
شما و خودم را هشدار مىدهم كه وقتى خشمگين شدم ، در خوشىها و سختىهايتان تأثير نگذارد . صدق و راستى ، نزد من امانت است و دروغگويى ، خيانت . ضعيف شما در نظر من قوى است تا اينكه حقش را بازگردانم و قوى شما نزد من ضعيف است تا حق از او گرفته شود . قومى جهاد را ترك نمىكند مگر اينكه خداوند او را به ذلت افكند و فساد در ميان قومى رايج نمىشود ، مگر اينكه بلا در بين آنان همگانى گردد . مرا اطاعت كنيد ، در آنچه خدا را اطاعت مىكنم . اگر معصيت كردم ، بر شما اطاعت كردن از من واجب نيست . خداوند ، شما را مورد رحمت قرار دهد ، مهياى نماز شويد . « 2 » آنگاه ابن ابى عزة
هامش
- كه در تركه دارم ، به سوى شما پرتاب خواهم كرد . سرانجام سعد را از مدينه به منطقهء حوران شام تبعيد كردند و او در آنجا به وسيله عدهاى ناشناس كشته شد و قتل او را بعدها به گردن جنىها انداختند . ( ابى سعد ، الطبقات الكبرى 3 / 613 ) - م
( 1 ) . شرح نهج البلاغه 2 / 273 .
( 2 ) . براساس رواياتى ديگر ، ابوبكر روز بعد براى مردم سخنرانى كرد و گفت : « بيعت با من ، كارى همراه با شتاب بود و ناگهانى ( فلته ) صورت گرفت و خداوند شر آن را كفايت كرد . من از بروز فتنه ترسيدم و به خدا سوگند بر آن حريص نبودم و هيچگاه بر آن طمع نبسته بودم . و اينك كار بزرگى را بر گردن من نهادهاند كه مرا يارا و توان آن نيست . و دوست مىداشتم اى كاش قوىترين افراد به جاى من عهدهدار آن مىشدند ( ابن ابى الحديد ، شرح نهج البلاغه 2 / 50 ) . - شايان ذكر است در منابع تاريخى عنوان فتنه بودن بيعت با ابوبكر از زبان عمرو به گاه -