[ اى بنى هاشم مردم به ويژه قبيله تيم بن مرّة يا عدّى را در حق ( خلافت ) خود به طمع نيندازيد . اين ولايت فقط در خاندان شما و براى شماست و كسى جز على ابو الحسن شايستهء آن نيست . ابا الحسن ، دستهاى بردبارى و حلمت را براى آن قوى كن ؛ چرا كه تو در كارى قرار گرفتهاى كه مدت طولانى بايد براى رسيدن به آن اميدوار باشى . و كدام كس تو و نظر و انديشهء بلند بىپروايت را از آن ( خلافت ) دور كرد كه در حقيقت مردم را از آن دور ساخت ] .
على به ابو سفيان گفت : تو كارى را اراده كردهاى كه ما اهل آن نيستيم و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله با من عهدى بسته كه بر آن پايبندم . ابو سفيان ، على را ترك كرد و به سمت عباس بن عبد المطلب كه در منزلش بود ، رفت و گفت : اى ابا لفضل ، تو به ميراث برادرت شايستهترى ، دستت را بده تا با تو بيعت كنم . اگر من با تو بيعت كنم ، مردم بعد از اين هرگز با تو مخالفت نمىكنند . عباس خنديد و گفت : اى ابو سفيان ، امرى را كه على نپذيرفت ، از عباس طلب مىكنى . ابو سفيان نيز نااميد بازگشت . « 1 »
377 . اولين بيعتكننده با ابوبكر
زبير بن به كار نقل كرد كه محمد بن اسحاق گفت : « 2 »
قبيلهء اوس گمان مىكند اولين كسى كه با ابوبكر بيعت كرد ، بشير بن سعد بود « 3 » و خزرج گمان مىكند اولين كسى كه بيعت كرد ، اسيد بن حضير بود . « 4 »
هامش
( 1 ) . براى اطلاع بيشتر از آنچه بين امام على و ابو سفيان و عباس گذشت ، رك : تحليلى بر مواضع سياسى على بن ابى طالب از رحلت پيامبر تا قتل عثمان بن عفان ، انتشارات امير كبير ، از مترجم اين سطور .
( 2 ) . شرح نهج البلاغه ، 2 / 271 .
( 3 ) . بشير بن سعد از قبيلهء خزرج بود كه در سقيفه براى بيعت با ابوبكر پيشگام شد ؛ زيرا او از به قدرت رسيدن پسرعمويش سعد بن عباده خزرجى بسيار نگران بود . بشير بن سعد انصار را با اين سخن به بيعت با ابوبكر فرا مىخواند : « اى انصار ، بدانيد محمد ( ص ) از قريش بود و قوم او سزاوارترند كه وارث وى شوند . ( ابن قتيبه ، الامامة و السياسة ، 1 / 8 ) و خود در اين بيعت پيشگام شد . اقدام و گفتهء بشير بن سعد در ميان انصار دو دستگى و سستى و اختلاف ايجاد كرد و باعث تقويت جناح رقيب يعنى قريش و مهاجران شد . حباب بن منذر به تندى بشير را به باد انتقاد و ناسزا گرفت و گفت : اى عاق شده آيا نسبت به امارت پسرعموى خود حسادت ورزيدى ؟
( ابن اثير ، الكامل 2 / 331 ، طبرى 2 / 458 ) - م
( 4 ) . اسيد بن حضير بن سماك از عقلاى اوس بود كه پيامبر ( ص ) بين او و زيد بن حارثه پيمان برادرى بست . او در -