[ اگر شما ( سخن ) ما را بپذيريد ما هم از در دوستى وارد مىشويم و شما را در بهترين منزلها ساكن مىكنيم ] .
گويد : اين دو بيت را قطع و به دو بيت ديگر وصل كردند ؛ هرگز كسى در ميان آن قوم به زيركى آن دو نبود .
6 . هارون الرشيد در سرزمين روم و اندرزنامهاى براى او
زبير گويد ابو الحسن مدائنى برايم نقل كرد كه بسيل مترجم « 1 » گفت :
همراه رشيد ( هارون ) در سرزمين روم بودم ، هنگامى كه آنقره ( آنكارا ) فتح شد ؛ به سنگ بزرگى رسيديم كه بر « باب الحصن » نصب شده بود . بر آن به زبان يونانى كه همان زبان رومى باستان متعلق به [ دوران ] ذوالقرنين « 2 » از نوادگان يونن بن يونان است ، چيزى نوشته شده بود . من آن را به عربى برگرداندم و خواندم ، در حالىكه رشيد آن را نگاه مىكرد . در آن آمده بود :
« به نام خداوند پادشاه راستين و آشكار ، اى فرزند آدم تا حد امكان از فرصتها استفاده كن و ادارهء امور را به دست صاحبان آن بسپار . براى به دست آوردن چيزى كه فناپذير است بيش از اندازه شادى و سرور مكن . اندوه روزى را كه هنوز نيامده بر خودت راه نده ، چرا كه خداوند روزى تو را تا زمان مرگت معين كرده است . در اندوختن ثروت از بدترين افراد خودخواه و مغرور نباش ؛ چه بسيار ديدهايم كسانى را كه ثروت جمع كردهاند تا همسرانشان براى آنان خود را بيارايند ؛ اما زن از آن بهره مىگيرد تا دلش را براى ديگرى آماده كند . شايسته است حكماى يونان هر روز در اين نوشته نظر كنند . »
بسيل مترجم گفت : وقتى تاريخش را مطالعه كردم ، ديدم بيش از هزار سال قدمت دارد .
هامش
( 1 ) . او بسيل الرومى مترجم بود . ( رك : طبرى 9 / 69 - 70 )
( 2 ) . ذوالقرنين : لقبى است كه بر افراد زيادى از جمله اسكندر مقدونى و أفريدون بن يافت و ديگران اطلاق شده است ؛ برخى نيز كوروش را ذوالقرنين دانستهاند . - م