همراهش بود ، وارد خراسان شد . ابو العتاهيه آن شاعر را ديد و گفت : كدام يك در گفتن شعر ماهرتريم ، من يا تو ؟ پاسخ داد : تو در شعر قوىتر و مقدمترى . ابو العتاهيه به او گفت : در يك شب چند بيت شعر مىسرايى ؟ پاسخ داد : شايد براى سرودن قصيدهاى كه فقط سى بيت دارد ، يك ماه طول بكشد . ابو العتاهيه گفت : من از تو شاعرترم . چه بسا همسايهام را دعوت كنم و برايش پانصد بيت شعر بسرايم . شاعر خراسانى پاسخ داد : اگر من به اشعارى چون اشعار تو راضى مىشدم ، در يك شب پنج هزار بيت « 1 » مىسرودم .
ابو العتاهيه گفت : مثل كدام شعر ؟ پاسخ داد : مثل اين شعر تو :
الا يا عتبة الساعة * اموت الساعة الساعة
[ آگاه باش ، اى نگهدارندهء زمان . من لحظه به لحظه مىميرم ] .
راوى گويد : حاضران به آن شعر خنديدند .
346 . صبر دهثم بر مصيبتها
زبير از قول محمد بن حسن مخزومى گفت كه مردى از زهاد برايم روايت كرد و گفت :
ما همراه مردى كه او را دهثم « 2 » مىگفتند ، خارج شديم . آنقدر فروتنى داشت كه نزديك بود زمين به سبب فروتنى او در مقابلش خاشع شود . در اين حال به مردى رسيديم كه بندهاش را با شلاق مىزد . دهثم او را پند داد . اما او تازيانهاش را به سوى دهثم برگرداند و بين گوشهايش ضربهاى نواخت . ما شتافتيم و قصد داشتيم مانع كار او شويم .
دهثم به ما گفت : صبر كنيد ، من شنيدم كه خداوند به نصيحت بندهاى از بندگانش راضى است ، آنجا كه مىفرمايد :
« يا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلاةَ ، وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ إِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ »
. « 3 » پس ما نيز به معروف امر ، و از منكر نهى مىكنيم . پس مرا واگذاريد تا بر آنچه بر من وارد مىشود ، صبر كنم .
هامش
- ديگر آمده است . متن در الجليس الصالح 1 / 530 به نقل از زبير و با اين سند آمده است .
( 1 ) . در الأغانى آمده است : هزار بيت .
( 2 ) . ابو العلاء دهثم بن مران العكى از پدرش و يحيى بن ابو كثير روايت مىكرد . ( تهذيب التهذيب و البيان و التبيين 1 / 365 ) .
( 3 ) . لقمان / 17 .