323 . فرار يزيد بن ملهب از زندان حجاج
زبير برايم روايت كرد كه محمد بن سلام از ابو يقظان روايت كرد و گفت :
هنگامى كه يزيد بن مهلّب و برادرش از زندان حجاج گريختند ، به سليمان بن عبد الملك ، كه در فلسطين « 1 » بود ، پناه بردند . اين مطلب به حجاج رسيد و او نامهاى به وليد بن عبد الملك نوشت : « 2 » اى امير المؤمنين ، ابن مهلب ( و برادرش ) به اموال خدا خيانت كردند و به سليمان « 3 » پيوستند . هنگامى كه به وليد خبر رسيد كه يزيد و برادرش گريختهاند ، ترسيد كه يزيد بخواهد به خراسان آيد تا خراسان را از او بگيرد و هنگامى كه دانست او نزد سليمان پناهنده شده است ، از اين كار متعجّب شد . سليمان براى وليد نوشت : اما بعد ، اى امير المؤمنين ، يزيد بن مهلب و برادرش به من پناه آوردهاند . من به آنان پناه دادم و از آنان مالى گرفتم . حجاج شش ميليون درهم از آنان طلب دارد كه آنان سه ميليون آن را پرداخت كردند و مابقى آن برعهدهء من است ، و السّلام . وليد برايش نوشت : امّا بعد ، به خدا سوگند يزيد و برادرش را امان ندهم تا اينكه آنان را نزد من فرستى . سليمان پاسخ داد : اى امير المؤمنين ، اگر مرا وادار كنى تا آنان را نزدت بفرستم ، چنين خواهم كرد و خود نيز با آنان همراه خواهم شد . وليد در پاسخ او نوشت : به خدا سوگند ، حتى اگر تو نيز با آنان نزد من آيى ، هرگز آنان را امان نمىدهم . پس آنان را در زنجير بفرست .
راوى گويد : سليمان پسرش ايوب را همراه آنان فرستاد و به پسرش گفت : پسرم ، اگر خواستى كه بر عمويت وارد شوى ، تو و يزيد در يك زنجير وارد شويد و خودت را به ايشان نزديك كن . ايوب نيز اين كار را انجام داد . هنگامى كه وليد برادرزادهاش را همراه يزيد در زنجير ديد ، گفت : براى ما كار دشوارى رسيده است . بعد ايوب بن سليمان سخن گفت : اى امير المؤمنين ، جانم فدايت ، امان برادرت را زير پا نگذار ؛ تو شايستهترين فردى
هامش
( 1 ) . اين واقعه در سال 90 هجرى بود . ( براى توضيحات بيشتر ، رك : الطبرى 6 / 448 )
( 2 ) . اين نامهها در جمهرة رسائل العرب 2 / 278 عنوان شده است .
( 3 ) . در الجمهرة آمده است : از من گريختند و به سليمان بن عبد الملك برادر امير المؤمنين و وليعهد مسلمين پيوستند . تصميم نهايى با امير المؤمنين است .