بنوشيد . گفتم : آيا تو مرگ را مىطلبى ؟ گفت : آيا راهى براى آرزوكنندهء آن وجود دارد ؟
عبيد الله بن عرفجه گويد : به خدا سوگند ، چيزى مانع من براى كشتن او نبود ؛ مگر آنكه براى حيات خودم نگران بودم .
322 . عزل عمرو بن عاص توسط عثمان
احمد بن سعيد گفت : زبير از محمد بن حسن مخزومى و او از محمد بن موسى بن سلمة غلام منبوذ نقل كرد :
عثمان بن عفان ، عمرو بن عاص را از امارت مصر عزل كرد و به جاى او عبد الله بن سعد بن أبى سرح « 1 » را برگزيد . عمرو به مدينه برگشت و نزد عثمان رفت . عثمان به او گفت : عبد الله بن سعد را چگونه ديدى ؟ پاسخ داد : من او را اميرى در كارش و جاهل به خودش ديدم ؛ او از هيچيك از كارگزارانت بدتر نيست . عثمان گفت : اى عمرو ما را سرزنش مىكنى . پاسخ داد : كسى كه عزل شده ، خشمگين است . عثمان به او گفت : اى ابا عبد الله ، بسيارى از مردم پيرامون من ازدحام كردهاند ، تو خارج شو و از جانب من نزد آنان عذرخواهى كن . عمرو خارج شد و همراه مردم نماز عصر خواند . در پايان نماز به سوى محراب رفت و حمد خداى را به جاى آورد و گفت : اى ياران محمد صلّى اللّه عليه و آله ، اى گروه مهاجر و انصار ، در ميان شما كسانى هستند كه بر من ( در اسلام ) پيشى گرفتند ؛ گذشتهء من را ديدهاند و من پس از آن را مىبينم . به خدا سوگند ، ويژگى در او ( عثمان ) نديدم مگر اينكه آن را خود و خاندانش به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نسبت دهند و هيچ خير و بركتى در او نديدم
هامش
( 1 ) . عبد الله بن سعد بن ابى سرح بن حارث قرشى عامرى شاهد فتح مصر بود . او تلاش زيادى در فتح مصر كرد .
در سال 63 در عسقلان از دنيا رفت . ( الاصابة 2 / 309 ) شايان ذكر است كه عبد الله برادر رضاعى عثمان بود .
در زمان حكومتش در مصر مردم زيادى را كشت . چنان كه گفته شده است ، وى به خونخواهى يك نفر از يارانش هفتصد نفر را به قتل رساند ( البدأ و التاريخ 5 / 201 ) اعمال او باعث شد تعداد زيادى از ناراضيان از مصر به سوى مدينه حركت كنند و خواستار عزل او شوند ، اما چون خليفه وقعى ننهاد ، آنان به محاصرهء منزل خليفه پرداختند . عبد الله بن سعد در زمان پيامبر ( ص ) مرتد شد ؛ زيرا وى كاتب پيامبر بود و هنگام نوشتن وحى و آيات قرآن آن را تحريف مىكرد ، رسول خدا ( ص ) فرمان قتل او را صادر كرد ، اما عثمان در آن دوران نزد آن حضرت از او شفاعت كرد ( ابن حجر عسقلانى ، الاصابة 2 / 309 ) وقتى عثمان به خلافت رسيد ، عبد الله را به ولايت مصر گمارد . - م