چيست ؟ بعد ، از نامهاى ياد كرد كه عمرو بن عاص ثقفى قبل از رسيدن خبر پيروزى و فتح ( مصر ) توسط مسلمانان ، به عثمان نوشته بود .
بعد گفت : همهء مردم باهم برابر هستند . اما ملاك برترى مردم اعمال آنان است و گفت : پيامبران و شهدا مىآيند و همراه هر پيامبرى امتى همقدر و هممنزل او مىبينى و ادامه داد : اين بهشت و اين جهنم است . بعد اين آيه قرآن را تلاوت كرد : « كلّا انها لظّى ، نزاعة للشوّى ، تدعوا من ادبر و تولى » « 1 » . سپس افزود : فتنهاى به پا خواهد شد آنگاه از شهدا ياد كرد و بعد از تكبير گفت : خارجة بن زيد « 2 » و سعد بن ربيع « 3 » و عبد الله بن رواحة « 4 » و خلاد بن سويد « 5 » و ثابت بن شمّاس « 6 » و عبادة بن قيس « 7 » . گفت : دو سال گذشت ، چهار سال باقى مانده است . مردم در آن دچار سختى مىشوند ؛ بهطورى كه قوى آنها ضعيفشان را مىخورد . مردم گويند : اين امر خداست و آخر الزمان شده است .
راوى گويد ابراهيم بن يحيى گفت : جدم ام سعد دختر سعد بن ربيع به من گفت : از هنگامى كه زيد بن خارجه در حال احتضار بود ، نزد او بودم مرا از چيزهايى خبر داد كه ابوبكر به عمر گفته بود . اما همهء آن مطالب را نگفت . عبد الرحمن گفت : ابو الزناد نيز مطالبى مشابه گفتههاى ابراهيم بن يحيى نقل كرد ؛ جز اينكه ابو زناد مىگفت : ابراهيم بن
هامش
- ذكر است كه چاه اريس در مقابل مسجد مدينه نيست ، بلكه مقابل مسجد قبا بوده است . در طول تاريخ اين چاه به بئر عثمان و بئر خاتم ( انگشتر ) نيز معروف بوده است ؛ زيرا عثمان ، انگشتر پيامبر ( ص ) را در اين چاه گم كرده بود . امروزه از آن چاه اثرى نيست . - م
( 1 ) . معارج / 15 - 17 .
( 2 ) . او كه داماد ابوبكر بود ، در جنگ احد به شهادت رسيد . ( الاصابة 1 / 399 )
( 3 ) . سعد بن ربيع بن عمرو بن ابى زهير انصارى خزرجى يكى از معروفترين انصار بود كه در جنگ احد شهيد شد . ( الاصابة 2 / 24 )
( 4 ) . شاعرى مشهور از با سابقهترين انصار بود كه در جنگ مؤته به شهادت رسيد . ( الاصابة 2 / 298 )
( 5 ) . خلاد بن سويد بن ثعلبة الانصارى الخزرجى كه شاهد پيمان عقبه و جنگ بدر بود و در جنگ بنى قريظه به شهادت رسيد . ( الاصابة ، 1 / 499 )
( 6 ) . ثابت بن قيس بن شماس بن زهير بن مالك بن امرى القيس الانصارى الخزرجى خطيب و سخنران انصار ، در روايتى كه اهل حديث نقل كردهاند و بسيار مشهور است ، رسول الله به او بشارت بهشت داد و او در جنگ يمامه شهيد شد . ( الاستيعاب 1 / 193 و الاصابة 1 / 197 ) .
( 7 ) . او عبادة بن القيس بن عبسة بن اميّة بن مالك انصارى خزرجى است كه در مؤته به شهادت رسيد . گفته شده نامش عباد بود . ( الاصابة 2 / 258 ) .