مقدمهء مصحح
الف - شرح حال مؤلف « 1 »
امام ابو عبد الله زبير بن بكّار بن عبد الله بن مصعب بن ثابت بن عبد الله بن زبير بن عوّام قريشى أسدىّ « 2 » از همان كودكى به فضل و علم شناخته شده بود . عموى وى ، مصعب زبيرى مىگفت : « به زودى يكى از ما ( زبير بن بكّار ) به مقامات عاليهاى خواهد رسيد . » « 3 » از آن پس او بسيار عظيم القدر و از اعيان و بزرگان قوم خود گرديد .
ياقوت در مورد وى گويد : « او يكى از راويان و نسبشناسان راستگو و شاعرى بسيار بزرگ است » . « 4 »
خطيب بغدادى نيز گويد : « او در ثبت روايات ، مورد اعتماد و به علم نسبشناسى و اخبار پيشينيان آگاه بود » . « 5 »
شاعرى او را چنين وصف كرده است :
هامش
( 1 ) . براى كسب اطلاعات بيشتر از زندگى زبير بن به كار ، ر . ك : ابن كثير : البداية و النهاية ، ج 11 ، ص 24 ؛ خطيب بغدادى : تاريخ بغداد ، ج 8 ، ص 467 ؛ سخاوى : التحفة اللطيفة ، ج 2 ، ص 85 ؛ ابن حجر : تهذيب التهذيب ، ج 3 ، ص 312 ؛ ابن عماد : شذرات الذهب ، ج 2 ، ص 133 ؛ ابن نديم : الفهرست ، ص 166 ؛ يافعى : مرآة الجنان ؛ ج 2 ، ص 167 ؛ ياقوت حموى : معجم الأدباء ، ج 4 ، ص 218 ؛ ذهبى : ميزان الاعتدال ، ج 2 ، ص 66 ؛ ابن خلكان : وفيات الاعيان ، ج 2 ، ص 68 .
( 2 ) . ابن خلكان ، وفيات الاعيان و انباء ابناء الزمان ، 2 / 68 ؛ خطيب بغدادى ، تاريخ بغداد ، 8 / 467 .
( 3 ) . همان جا .
( 4 ) . ياقوت حموى ، معجم الادباء ، 4 / 218 .
( 5 ) . همانجا .