ابن عباس روايت مىكند : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله زينب ، دختر جحش بن رئاب « 1 » الأسديه ، را به عقد زيد درآورد كه مادر او اميمة ، دختر عبد المطلب بن هاشم ، بود . زيد پس از چندى او را طلاق داد و رسول الله با او ازدواج كرد .
منافقين در اين مورد به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله طعنه زدند و گفتند : « 2 » محمد ، زنان فرزند را بر همه حرام مىكند ، اما خود همسر پسرش زيد را به ازدواج خود درآورده است . خداوند متعال نيز اين آيه را نازل فرمود :
ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ . . .
« 3 » . و نيز خداوند بلند مرتبه فرمود :
ادْعُوهُمْ لِآبائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ
« 4 » . از آن روز دوباره او را زيد بن حارثه خواندند و اينچنين كسان به نام پدرانشان خوانده شدند . مانند مقداد كه به نام پدرش عمرو خوانده شد ؛ در حالىكه قبلا به او گفته مىشد مقداد بن اسود « 5 » پدرخواندهء او اسود بن عبد يغوث زهرى بود كه مقداد را به فرزندى پذيرفته بود .
177 . محبوب فرزند محبوب
احمد بن سعيد از زبير ، از عمويش مصعب بن عبد الله براى ما روايت كرد و گفت :
رسول الله ام ايمن « 6 » ، خدمتكار خود را به عقد زيد درآورد كه اسامة بن زيد از او متولد شد و به نام او كنيه و لقب يافت . به اسامه گفتند : محبوب فرزند محبوب است . زيد وصى حمزة بن عبد المطلّب شد . « 7 »
هامش
( 1 ) . ام المؤمنين زينب كه رسول الله ( ص ) سال پنجم هجرى و به روايتى سال سوم هجرى با او ازدواج كرد .
( 2 ) . الاستيعاب .
( 3 ) . احزاب / 40 [ محمد پدر هيچيك از مردمان شما نيست ] .
( 4 ) . احزاب / 5 . [ آنان را به پدرانشان منسوب كنيد كه نزد خداوند عادلانهتر است ] .
( 5 ) . مقداد بن عمرو بن ثعلبة بن بهرانى و به روايتى حضرمى . ابن كلبى گويد : عمرو بن ثعلبه در قبيلهاش خونى ريخت . لذا به حضر موت رفت ، با قبيلهء كنده همپيمان شد و به كندى معروف گشت . در آنجا با زنى از اين قبيله ازدواج كرد تا مقداد به دنيا آمد و وقتى در آنجا بزرگ شد ، بين مقداد و ابى شمر بن حجر كندى اختلاف پيش آمد . مقداد پاى او را با شمشير زد و به مكه گريخت و در مكه با اسود بن عبد يغوث زهرى همپيمان شد و او به پدر مقداد نامه نوشت و مقداد را پسرخواندهء خود كرد . لذا آن هنگام به او مقداد بن الأسود گفتند . مقداد به اين نام مشهور بود تا اينكه اين آيه نازل شد و به او مقداد بن عمرو گفته شد . ( الاصابة 3 / 443 ) .
( 6 ) . ام ايمن نامش بركة بنت ثعلبة بن عمرو بن حصن بود . رسول خدا ( ص ) مىفرمود : ام ايمن پس از مادرم براى من مادر بود . ( الاصابه 4 / 415 )
( 7 ) . او وصىّ حمزه بود ؛ زيرا رسول الله ( ص ) بين وى و زيد بن حارثه پيمان برادرى بسته بود و حمزه در جنگ -