الرّحيم بعد از حمد و ستايش پروردگار ، در مورد تو چيزهايى به امير المؤمنين رسيده است كه كسى از تو آن را نمىپذيرد ، مگر كسانى كه دوست دارند نيكويىهايت را افزون جلوه دهند و خوبىها را نسبت به تو كامل بدانند . امير المؤمنين شايستهترين كسى است كه مىتواند كارهاى اشتباه تو را اصلاح كند ؛ پس اگر چنين سخنانى مانند اين سخن از تو شنيده و گزارش شود ، تو را به مجازات مىرساند . اگر نعمتى دايم بر بندهاى برسد ، ناسپاس مىشود . پس بدى ، آن نعمت را زايل مىكند و آن نعمت گران آيد . « 1 » آن بنده ، كارهاى ناشايست خود را به ديگران ، خاندان ، طايفه و عشيره نسبت مىدهد . اگر آن را به ديگران نسبت دهد و گمراهى او نزد خداى بىنياز و حاكم بر او آشكار شود ، مطيع خواهد گشت و پشيمان و نادم . در اين حالت دشمنش اين فرصت را به دست مىآورد كه بر او فايق آيد . پس اگر امير المؤمنين بخواهد به سبب آنكه با نااهلان و بىخردان همنشين هستى و اشتباهات زيادى را مرتكب شدهاى ، مىتواند تو را نزد همگان مؤاخذه كند .
تو به همنشينان خود گفتهاى به خدا سوگند ، عراق به من شكوه و شهرت و عزّت نيفزود و امير المؤمنين مرا به حكومت شهرى كه كسانى پايينتر از من در آن بوده باشند ، ولايت نداد . اگر تو به جايگاه و موقعيت حجاج بن يوسف در برابر مردم عراق مثل گروههايى كه ديدى ، در اين تنگناها آزمايش مىشدى و آنان مىفهميدند كه تو از قبيلهء بجيله « 2 » هستى ، چهل مرد بر ضد تو خروج مىكردند و بر اموال و خزائن تو سلطه مىيافتند . به خدا سوگند ، اگر امير المؤمنين بخواهد ، مىتواند تو را براى سخنانى « 3 » كه در آن مجلس گفتى ، مجازات كند ؛ زيرا تو نعمتهاى عظيم و بخشش او را در حق خود انكار كردى ، آن را كوچك و بىارزش شمردى ، رشتههاى دوستى را بريدى و در انجام امور او سستى كردى . مجازات تو اين است كه به جايگاهى كه سزاوار آن هستى ، بازگرداند . تو را آن روز كه جدّ تو يزيد بن اسد « 4 » در جنگ صفين معاويه را همراهى كرد و دين و جانش را
هامش
( 1 ) . در الكامل آمده است : سلامتى كم شود .
( 2 ) . بجيله : قبيلهاى كه قسر بن عبقر از آن بود و خالد بن عبد الله به آن قبيله منسوب است .
( 3 ) . در الكامل آمده است : سخنان باطل .
( 4 ) . يزيد بن اسد بن كرز القسرى ، جدّ خالد بن عبد الله ، هيئتى را نزد پيامبر ( ص ) فرستاد و اسلام آورد . او در شام ساكن بود و از پيامبر حديث نقل مىكرد . ( المعارف 398 )