137 . شعر هدبة بن خشرم
احمد بن سعيد دمشقى از زبير بن بكّار ، از اسباط بن عيسى عذرى براى من از بزرگان قومش نقل كرد كه گويند : هنگامى كه هدبة بن خشرم « 1 » براى جنگ خارج مىشد ، به عبد الرحمن بن حسّان برخورد كرد . به او گفت : اى هدبة ، شعرى را برايم بسراى . هدبه گفت : در اين شرايط ؟ حسان پاسخ داد : بله . هدبة نيز اين شعر را سرود « 2 » :
و لست بمفراح اذا الأمر سرّنى * و لا جازعا من صرفه المتقلّب
و لست بباغى الشرّ و الشرّ تاركى * و لكن متى أحمل على الشرّ أركب
و حرّبنى مولاى حتى غشيته * متى ما يحرّبك ابن عمّك تحرب
[ در زمان خوشى ، خوشحال نيستم و از تغييرات و دگرگونىها نيز ناشكيب نيستم . من خواهان شرّ و بدى نيستم و شرّ و بدى مرا رها كرده است ، « 3 » اما اگر مرا بر مركب شرّ بنشانند ، سوار مىشوم . مولايم مرا به خشم آورد . من نيز او را زدم . آيا وقتى پسرعمويت بر تو خشم گيرد ، تو نيز بر او خشم مىگيرى ؟ ] « 4 »
عبد الرحمن به او گفت : آيا فهميدى كه من مىخواستم بعد از تو با همسرت ازدواج كنم ؟ هدبه پاسخ داد : اما من او را با اين سخن از تو برحذر داشتم : « 5 »
لا تنكحى إن فرّق الموت بيننا * أغمّ القفا و الوجه ليس بأنزعا
ضروبا بلحييه على عظم زوره * إذا القوم هشّوا للفعال تقنّعا
اصيهب لا يرضيك فى الحىّ جالسا * إذا ما مشى أو قال قولا بلتعا
[ گر مرگ بين ما فاصله انداخت « 6 » ، هرگز بعد از من با مردى كه گردن و صورتش يكپارچه
هامش
( 1 ) . هدبة خشرم بن كرز بن ابى حية بن الكاهن مكنى به ابا سليمان . شاعرى بود كه امثال زيادى را در شعرش بيان مىكرد . او پسرعمويش زياد بن سيد زيد العذرى را در زمان معاويه كشت و سعيد بن العاص پنج يا شش سال او را در حبس كرد تا مسور بن زياد به سن بلوغ رسيد و او را كه در زمان كودكى پدرش را كشته بود ، به قتل رساند . ( شرح حال او در المرزبانى 460 و الشعر و الشعراء 581 آمده است ) .
( 2 ) . اين ابيات در الشعر و الشعراء 581 و المرزبانى 460 آمده است .
( 3 ) . در الشعر و الشعراء آمده : من طالب شر نيستم و شر نيز مرا رها كرده است .
( 4 ) . در الشعر و الشعراء اين اشعار به نقل از تأبط سرا آمده است .
( 5 ) . المحاسن و المساوى 481 . و بيت اول و دوم در شعرا و الشعراء منسوب به هدبه ذكر شده است .
( 6 ) . در الشعر و الشعراء ، اگر روزگار بين من و تو جدايى اندازد .