( معتقد به تقدير ) باشى . اعرابى گفت : قدرى چيست ؟ ايوب گويد : من او را با زيباترين سخنان قدريون آشنا ساختم . اعرابى پاسخ داد من از جملهء آنان هستم . بعد او را از عيوب آنها و از چيزهايى كه مردم براى آنان مىگويند آگاه كردم . اعرابى گفت : من از آنان نيستم .
سپس گفت : او را از ويژگىهاى اهل عقل ( اختيار ) آگاه كردم . اعرابى گفت : من از آنها هستم . سپس او را از معايبى كه مردم براى آنان بر زبان دارند خبر دادم . او پاسخ داد : من از آنان نيستم . ايوب گفت : انسان عاقل اينچنين است كه از هر چيز به دنبال نيكوترين آن است .
99 . خطبهء داود بن على در مورد بيعت ابو العباس سفاح
زبير از عمويش ، مصعب بن عبد الله ، برايم نقل كرد و گفت :
محمد بن رزين خزاعى مىگويد : از داوود بن على « 1 » ، هنگامى كه براى گرفتن بيعت با بنى عباس به كعبه تكيه داده بود شنيدم كه مىگفت : « 2 » خداوند را شاكريم ، به خدا سوگند ما براى حفر نهرها و ساختن قصرها قيام نكردهايم آيا دشمنان خدا گمان مىكنند كه ما بر اين امر قادر نيستيم ؟ به آنان مهلت دادهايم تا در طغيان فرو روند ، زمامشان را شل و رها كردهايم تا در پرتاب تير به لغزش و خطا روند . اكنون كمان را سازندهء آن در دست گرفته است و تيرها به سوى كسى كه آن را رها كرده ، و خلافت به اصل خود ، يعنى اهل بيت پيامبر شما ، اهل بيت رأفت و رحمت « 3 » بازمىگردد . به خدا سوگند اگر ما براى شما بىخوابى كشيديم در حالىكه در بستر سياه و سفيد خود بوديم « 4 » ، ذمهء خدا و رسول و
هامش
- 131 ق به علت بيمارى طاعون در سن 63 سالگى درگذشت . ( التهذيب 1 / 397 ؛ و المعارف 471 )
( 1 ) . داوود بن على بن عبد الله بن عباس از سخنورترين و بخشندهترين مردم بود كه بداهتا سخنان نغزى مىگفت . گفته شده كه هرگز براى خطبه خواندن در مكه و مدينه مطلب ننوشت . او هشت ماه از دوران خلافت بنى عباس را درك كرد و در 133 ق درگذشت . ( البيان و التبيين 1 / 331 و الشذرات 1 / 191 ) .
( 2 ) . در تاريخ طبرى 9 / 126 و البيان و التبيين 1 / 331 و جمهرة خطب العرب 3 / 8 اين روايت آمده است .
( 3 ) . اهل رحمت و رأفت كه بر شما با مهربانى رفتار كنند .
( 4 ) . در طبرى و شرح نهج البلاغه آمده است : كار شما بر ما سخت گشت و در آن به سختى افتاديم . در حالىكه ما در بستر خود ( در آسايش ) بوديم .