75 . توصيف عمرو بن سعيد بن عاص از زبان خويش
احمد بن سعيد از زبير ، از عمويش ، از خالد بن عطيّه نقل كرد و گفت :
يزيد بن معاويه ، عمرو بن سعيد بن عاص را به ولايت كوفه انتخاب كرد . او با مردم شهر بدرفتارى پيشه ساخت . آنان به يزيد بن معاويه شكايت كردند و يزيد هم او را بر كنار كرد و عثمان بن محمد بن أبى سفيان « 1 » را به جاى او فرستاد .
هنگامى كه عثمان به نزديكى مدينه رسيد ، از منبر بالا رفت ، خطبه خواند و به مردم قول داد كه با احسان و نيكويى با آنان برخورد كند . او از عمرو بد گفت و او را سرزنش كرد و سپس افزود : شايسته نيست كه يك قريشى با قريشى ديگر اينگونه رفتار كند .
عمرو كه در پايين منبر نشسته بود گفت : عثمان صبر كن ؛ به خداوند سوگند ، من اخلاق نيك و شيرين ندارم و ترشرو و تلخگو هستم ؛ همهء امور را تجربه كردهام و روزگار مرا آزمايش كرده است ؛ گاهى مرا اندوه رسانده و گاهى امنيت . همهء قريشيان مىدانند كه من با شب مأنوس و در روز زيرك هستم و از گمراهىها پيروى نمىكنم . من براى كسى ابرو نازك نكردم و سستىها و كاستىهاى خود را منكر نيستم . من به كسى جز پدرم افتخار نمىكنم .
76 . از شبنشينىهاى معاويه
احمد بن سعيد دمشقى از زبير ، از عمر بن ابى بكر مؤملى ، از علىّ بن سليم براى ما روايت كرد و گفت :
گروهى از قريشيان نزد معاوية بن ابى سفيان آمدند كه در بين آنان عمرو بن عاص ، عبد الله بن صفوان بن امية بن خلف « 2 » و عبد الرحمن بن حارث بن هشام « 3 » به چشم
هامش
( 1 ) . در المعارف 345 آمده است كه او عامل يزيد بن معاويه بود كه به مردم مدينه ظلم كرد و به همين دليل مجازات شد . او در 59 ق با مردم به حج رفت .
( 2 ) . او همراه ابن زبير در 73 ق در مكه درگذشت . ر . ك : به زندگىنامهء او در العبر 1 / 82 و الشذرات 1 / 80 )
( 3 ) . يكى از چهار نفرى بود كه به دستور عثمان به نوشتن قرآن پرداخت . او يكى از هفت فقيهى بود كه در 74 ق درگذشت . ( رك : تهذيب التهذيب 6 / 156 و العبر 1 / 111 )