عليه السّلام پسر محمّد باقر عليه السّلام نوشت ، در اين كتاب ، هر چيزى كه نياز به دانستن آن تا روز قيامت ، هست نوشته شده ، و ابو العلاء معرّى « 1 » در اشعار خود ، به همين كتاب جفر امام صادق عليه السّلام اشاره كرده و مىگويد :
لقد عجبوا لآل البيت لمّا * اتاهم علمهم فى جلد جفر
و مرآة المنجّم و هى صغرى * تريه كلّ عامرة و قفر
: « مردم از خاندان رسالت تعجّب كردند ، آن هنگام كه علم آنها در پوست جفر ( جفر در لغت يعنى پوست بزغاله چهارماهه كه شير خوردنش پايان يافته ) نزد ايشان آمد .
آينه منجّم ( اسطرلاب ) با اينكه چيز كوچكى است ، آسمان و زمين و مكانهاى آباد و غير آباد را به منجّم نشان مىدهد » [ وقتى كه از آينهء كوچكى ، آن همه كار برآيد ، بروز علوم از كتاب جفر چه بعدى دارد ؟ ] .
در كتاب « فصول المهمّه » آمده : بعضى از دانشمندان نقل كردهاند : « كتاب جفر » كه در جهان غرب ، فرزندان عبد المؤمن بن على ، از يكديگر به ارث مىبرند ، از گفتار امام صادق عليه السّلام است ، و محتواى اين كتاب ، اوج عظمت مقام علمى امام صادق عليه السّلام را ثابت مىكند » .
حوزهء علميّه امام صادق عليه السّلام
شيخ مفيد ( ره ) در ارشاد مىنويسد : « حضرت صادق ، جعفر بن محمّد عليه السّلام از ميان برادران خود ، جانشين پدرش امام باقر عليه السّلام ، و وصىّ آن حضرت بود كه پس از او ، زمام امور امامت را بدست گرفت ، و در فضل و دانش ، سرآمد همهء برادران گشت ، و از همهء آنان نامآورتر ، و در قدر و منزلت ، بالاتر ، و در ميان شيعه و سنّى ، مقامش ارجمندتر بود ، و مردم به قدرى از علوم آن حضرت نقل كردهاند كه
هامش
( 1 ) احمد بن عبد اللّه ، از اديبان و شاعران قرن پنجم ، منسوب به معرّهء شام است ، كه در سال 449 ه ق در « معرّه النّعمان » وفات كرد ( مترجم )