باقر العلوم و شاهرها
: « شكافندهء علمها ، و گسترانندهء آن است » .
و شيعيان ، قبل از امام باقر عليه السّلام مناسك حجّ و حلال و حرام خود را نمىشناختند ، تا آنكه امام باقر عليه السّلام شناخت اين احكام را به روى آنها گشود ، و مناسك حجّ و حلال و حرام آنها را براى آنها بيان كرد ، به گونهاى كه مردم ( اهل تسنّن ) در بيان احكام ، به شيعيان ، نيازمند شدند ، بعد از آنكه شيعيان ( قبلا ) در اين جهت ، به آنها نياز داشتند .
شيخ مفيد ( ره ) مىگويد : « از هيچيك از فرزندان امام حسن عليه السّلام و امام حسين عليه السّلام آشكار نشد ، آن قدر كه از علم دين ، آثار مذهب ، شريعت ، علم قرآن ، و طريقت و انواع امور دينى از امام باقر عليه السّلام آشكار گشت ، شخصيتهاى برجستهء دين ، باقىماندگان صحابه ، بزرگان تابعين ، رؤساى فقيهان مسلمانان ، علوم را از آن حضرت گرفته و روايت مىكردند ، و آن حضرت به دانستن علوم و فضائل ، مشهور و ضرب المثل شد ، و در شأن او آثار و اشعار تدوين گرديد .
قرطى [ شاعر دانشمند ] مىگويد :
يا باقر العلم لاهل التّقى * و خير من لبّى على الاجبل
: « اى شكافندهء علم ، براى پرهيزكاران ، و اى بهترين كسى كه بر كوههاى مكّه لبّيك گفت » « 1 » .
هامش
( 1 ) ابن حجر عسقلانى ، با اينكه ناصبى و دشمن سرسخت اهل بيت عليهم السّلام است ، در كتاب « صواعق » در شأن امام باقر عليه السّلام مىگويد : « او شكافندهء و گردآورنده و آشكار كنندهء علم ، و برافرازنده آن است ، او داراى قلب با صفا ، و علم و عمل درخشان ، و روحى پاك و خوئى شريف است ، همهء عمر خود را به اطاعت خدا ، سپرى كرد ، و در مقامات عارفان به مقامى رسيد كه زبان توصيفگران از وصف او عاجز است . او داراى گفتار بسيار در سير و سلوك و معارف مىباشد كه ذكر آنها در اين مختصر نمىگنجد » ( پايان گفتار ابن حجر ) - مؤلّف .