[ حرم و زيارت حضرت ]
گزارش ابن بطوطه دربارهء حرم مطهّر حضرت على عليه السّلام
محمّد بن بطوطه [ ابو عبد اللّه محمّد بن محمّد بن عبد اللّه طبخى ، متوفّى 779 ه ق در مراكش ] در سفر نامهء خود كه آن را « تحفة النّظار فى غرائب الامصار » ناميده ، و آن را در سال 756 ه ق به پايان رسانده در بيان بازگشت خود از مكّه ، به نجف اشرف دربارهء بارگاه حضرت امير مؤمنان على عليه السّلام مىنويسد :
در آستانه به مدرسهء بزرگى باز مىشود ، كه در آن مدرسه ، طلّاب و عرفاء و پارسايان شيعه سكونت دارند . هر كسى كه به آن مدرسه مقدّسه وارد گردد ، تا سه روز مهمان است و با نان و گوشت و خرما ، در هر روز دو بار پذيرائى مىشود . و از اين مدرسهء علميّه درى به طرف حرم گشوده مىشود كه در كنار آن در ، دربانان و خدّام حرم و مقامات توليت آستانه حضور دارند . هنگامى كه زيارتكننده وارد حرم مىگردد ، يكى از آن مقامات - يا همهء آنها به تناسب زائران بسيار - به پيش مىآيند و نزديك در مىايستند ، و اذن دخول براى زائر مىطلبند ، و چنين مىگويند :
عن امركم يا امير المؤمنين هذا العبد الضّعيف يستأذن على دخوله للرّوضة العلّيّة . . .
: « به امر شما اى امير مؤمنان عليه السّلام ، اين بندهء ناتوان اجازه مىخواهد تا به حرم ارجمند و مقدّس شما وارد گردد ، اگر اجازه مىفرمائيد كه وارد گردد ، و گرنه مراجعت نمايد ، اگر او شايستگى براى ورود به اين حرم شريف را ندارد ، ولى شما اهل كرم و گذشت و پردهپوشى هستيد » .
سپس به زائر دستور مىدهند كه آستانه را كه از نقره است ببوسد . همچنين دو جانب چهارچوب در را ببوسد ، و سپس زائر وارد حرم كنار ضريح مىشود . حرم