( كَالعَينِ ) لا يُستَعمَلُ فيه « 1 » ما يُحَلِّلُ قُوَّتَهُ .
از اعضاى لطيف ( مثل چشم ) است ، از داروهايى كه سبب از بين رفتن قوت عضو مىشوند پرهيز بايد كرد .
- الرّابِعُ : المَأخوذُ من وَضعِهِ .
فَإنّهُ يُنتَفَعُ بِهِ :
- چهارم : تناسب درمان با جايگاه عضو .
مفيد بودن دارو براى عضو بيمار به چند چيز بستگى دارد :
- إمّا في تَقديرِ قُوَّةِ الدَّواءِ بِحَسَبِ قُربِ العُضوِ و بُعدِهِ .
فَإِنَّ المَرِىءَ يَسهُلُ تَغَيُّرُ مِزاجِهِ بِالدَّواءِ لِسُرعة « 2 » وُصوله اليه ، ولا كَذلكَ الرِّئَةُ .
- قدرت دارو و سرعت رسيدن آن به عضو بيمار ( بر اساس دورى و نزديكى عضو ) . براى مثال ، مزاج مرى را با دارو آسانتر مىتوان تغيير داد تا ريه را ، زيرا دارو سريعتر به مرى مىرسد .
- و إمّا في مُشارَكَةِ العُضوِ لما يَتَّصِلُ بِهِ من الأعضاءِ . فَيُستَفرَغُ المادَّةُ الّتى حَصَلَت فيه من ذلك العُضوِ .
- راه دفع ماده بيمارى . خاصه آنجا كه بايد ماده بيمارى يا فضولات از راه عضو مشارك عضو بيمار كه بدان اتصال و پيوستگى دارد دفع كرد .
كَما إذا حَصَلَت المادَّةُ في الجانِبِ المُقَعَّرِ من الكَبِدِ ، فَيُستَفرَغُ بِالمُسهِلِ ( نَحوَ الأمعاءِ ) .
و إذا « 3 » حَصَلَت في الجانِبِ « 4 »
مثلا ، وقتى ماده بيمارى در سمت مقعر كبد باشد ، بايد آن را از راه رودهها و با استفاده از مسهل دفع كرد ،
هامش
( 1 ) . ب : ( فيه ) ساقطة .
( 2 ) . ب : بسرعة .
( 3 ) . ب : وان .
( 4 ) . ب : ( الجانب ) ساقطة .