طبيعى باشند و خواه ناطبيعى ) ، يا به سبب نيرومند بودن قوه جاذبه .
و أمّا أسبابُ نُقصانِ العَدَدِ و المِقدارِ ، فَنُقصانُ المادَّةِ ، أو خَطَاءُ القُوَّةِ المُصَوِّرَةِ .
همچنين ، كاهش اندازه و تعداد اندام بدن يا به سبب كمبود ماده است يا بروز اشتباه در عمل قوه مصوره .
و أمّا أسبابُ فَسادِ الوَضعِ
اسباب مرض وضع
من مُقارَبَةِ عُضوٍ الى « 1 » عُضوِ آخَرَ أو مُباعَدَتِهِ ، فَهي :
- إمّا مادَّةٌ مُشَنِّجَةٌ أو مُرخِيَةٌ
- أو أثَرُ قَرحَةٍ
- أو جَفافُ خِلطِ أو تَحَجُّرُها
- أو حَرَكَةٌ مُفرِطَةٌ .
اسباب پيدايش بيماريهاى مربوط به جايگاه اندام در بدن :
- يا بر اثر وجود ماده انقباضآور يا سست كننده است ،
- يا باقى ماندن اثر زخم ،
- يا خشك شدن يك خلط يا سخت شدن آن ،
- يا زيادهروى در حركت .
*
اسباب تفرق اتصال
و أمّا أسبابُ تَفَرُّقِ الإتِّصالِ فَهي :
- إمّا من داخِلٍ ( مِثلُ خِلطٍ أكّالٍ أو مُحرِقٍ أو لادِغٍ « 2 » أو صادِعٍ ، أو إِمتِلاءٍ مُمَدَّدٍ )
- و إمّا من خارِجٍ ( كَالقَطعِ بِالسَّيفِ ، و المَدِّ بِالحَبلِ ، و الإحراقِ بِالنّارِ ، و أمثالِ ذلك ) .
پيدايى بيماريهاى گروه تفرق اتصال :
- يا به سبب عوامل داخلى ( مانند وجود خلطهاى خورنده ، سوزاننده ، گزنده ، بُرنده ، يا امتلاى تمددآور ) ،
- يا بر اثر عوامل خارجى ( مانند جراحت شمشير ، كشيدگى با طناب ، سوختن به آتش ، و . . . ) است .
هامش
( 1 ) . ب : ( عضو الي ) ساقطة .
( 2 ) . ب : ( اكال او محرق او لادغ ) اكال لاذع او محرق .