2 ر 9 درجه ؛ فوريه 2 ر 12 درجه ؛ مارس 16 درجه ؛ آوريل 2 ر 21 درجه ؛ مه 27 درجه ؛ ژوئن 2 ر 32 درجه ؛ ژوئيه 7 ر 34 درجه ؛ اوت 7 ر 34 درجه ؛ سپتامبر 31 درجه ؛ اكتبر 3 ر 25 درجه ؛ نوامبر 8 ر 15 درجه ؛ دسامبر 2 ر 12 درجه ) بدينمعنى كه ميان سردترين و گرمترين ماه سال 5 ر 25 درجه اختلاف وجود دارد و اين تازه ميانگينى ماهيانه است كه مانند همهء ميانگينها جنبهاى سطحى و ساختگى دارد . در حقيقت دماسنج معمولا در ژانويه تا 3 ر 3 درجه ( حداقل ميانگين متوسط ) پايين مىآيد و در ژوئيه و اوت به آسانى تا 43 درجه ( حداكثر متوسط ) بالا مىرود . بنابراين دامنهء دما ميان دل زمستان گرمروزان تابستان به 40 درجه مىرسد . اگر مبناى قضاوت را اختلاف بين كمترين و بيشترين درجهء دما بهطور مطلق ( يعنى بين 5 ر 7 - درجه و 4 ر 50 درجه ) « 1 » يعنى آخرين درجاتى كه دماسنج نشان مىدهد ، قرار دهيم ملاحظه مىكنيم كه بالاترين حد دامنهء دما رقم 9 ر 57 درجه است . در جهان كشورهايى كه در آنها دامنهء دما تا اين حد بالا برود بسيار كماند .
برداشت ما از اين ارقام ، كه مانند همهء ارقام مجرد و اعتبارى هستند ، اين است كه آب و هوا در اين سرزمين بسيار افراطى است يعنى افت و خيز شديد دارد . در اينجا يخبندان عملا چيزى ناشناخته است و از آن گزندى متوجه نخلستانها نيست . با اين حال انسان در دل زمستان گاه احساس سرما مىكند ، به خصوص بيشتر از اين جهت كه شمار روزهاى سرد كم است و هيچكس براى گرم نگهداشتن خود مجهز و آماده نيست .
معمولا خاطرهاى كه از بغداد در ذهن مىماند دربارهء گرمايى است
هامش
( 1 ) . رقم اخير ( 4 ر 50 درجه ) به حد نصاب جهانى گرما كاملا نزديك است .