سليمان پاشا حصارهاى شرق بغداد را تعمير كرد و حصارى پيرامون كرخ ساخت و دور آن خندقى كشيد و سراى را تجديد بنا كرد . همچنين مدرسهء سليمانيه را تأسيس و مساجد قپلانيّه و فضل و خلفا را تعمير كرد . گذشته از اين ، سوق السراجين را ساخت . كخيهء ( كتخدا ، وزير ) او شروع به ساختن مسجد احمديّه ( جامع الميدان ) كرد و برادر « كخيه » « 1 » به تكميل آن پرداخت . در آخرين سال عمرش ( 1217 ) طاعونى در بغداد بروز كرد . « 2 » كوچوك سليمان ( 1223 ) اعدام را جز در موردى كه محاكم مذهبى تصميم مىگرفتند ملغى ساخت ، و مصادرهء اموال را ممنوع و مطالبات محاكم را لغو كرد و حقوقى به قضات اختصاص داد . « 3 »
داود پاشا ( 1231 ) پس از يك دورهء آشوب بر سر كار آمد . وى طوايف را مطيع و نظم و امنيّت را برقرار ساخت و بعضى از نهرهاى آبيارى را لاروبى كرد و چند كارخانهء پارچهبافى و اسلحهسازى ساخت و به تشويق صنايع محلى پرداخت . وى سه مسجد بزرگ بنا كرد كه مهمترين آنها مسجد حيدرخانه بود . همچنين سه مدرسه تأسيس كرد و بازارى در كنار پل ساخت و لشكرى مركّب از حدود بيست هزار نفر تشكيل داد و افسرى فرانسوى را به ترتيب آنان گماشت . مديريت فعّال و هوشمندانهء او موجب ترقّى آن شهر شد . اما ناگزير بود از مردم بغداد ماليات سنگينى دريافت كند . سقوط داود و پايان كار مماليك در نتيجهء سياست تمركزجويانه و اصلاحطلبانهء محمود ثانى ، و نيز طاعونى
هامش
به بعد ؛ سليمان فائق ، تاريخ المماليك ، ب 16 - 17
( 1 ) . عثمان بن سند ( چاپ مختصر ) ، ص 70 - 73 ، 76 - 77
( 2 ) . ياسين افندى العمرى ، غرايب الأثر ، ص 64 ؛Gazetteer , vol . 1 , P . 1285( 3 ) . سليمان فائق ، تاريخ المماليك ، ب 16 ؛ دوحة الوزراء ، ص 250